跳至內容

kasadingsingan

makayzaay i Wikipitiya
kasadingsingan 春節

kasadingsingan, pisiwgacean nu malukay a kuyumi, Cowng-kow a pisiwgacean, layak a pisiwgac, u kuyumi nu Cowng-kow “malukay a kuyumi” pisiwgacean, uyza Huwa a tademaw atu kitakit layak a cudad a lalangawan cacay a mihcaan u satabakiay lalay a lisin a demiad.

春節,又稱農曆新年、中國新年、華人新年,是中國傳統曆法(農曆)中的歲首,也是華人及全球漢字文化圈一年中最重要的傳統節日。

當代春節通常從農曆臘月廿三持續慶祝至正月十五(元宵節),其中以除夕及正月初一最為隆重。春節是以農曆計算的中國傳統新年,是漢族四大傳統節日之一。

makay mintay a malingatu, Hwa-siya kalimulakan nu pisiwgac zuma akatukuh cacay a bulad sabaw lima a demiad yen-syaw zikuz kya malepun ku kawawa, zuma izaw ku milimulakay tu pisiwngacean tuwaca katukuh hamin nu cacay a bulad pahezek, milimulak a kawaw siwgac han ku ngangan, u misiwgac.

padepiten ku panan tu padaesu 春聯

從明代開始,華夏新年節慶一般要到正月十五日元宵節之後才正式結束活動,有些地方的新年慶祝活動甚至到整個正月完結為止,其慶祝活動俗稱過年度歲等。

zikuz nu sin-hay-ke-min, cen-bu mikilu tu ziday a tatungus u malumanay a kuyum sumad han tu ke-li kuyumi. Hwa-sya a misiwgac atu Caw-syen a siwgac,Ye-na a siwgac, Liw-ciw a siwgac atua ayaw nu Min-ce-wi a siwgac Lipun a siwgac hatu malecad ku demiad, lisin nu Cang a kuyumi, Mung-ku a siwgac malecad ku demiad anca cacay a demiad anca cacay a bulad ku laed.

辛亥革命後,官方紀年標準由農曆改為格里曆。華夏新年與朝鮮新年、越南新年、琉球新年和明治維新前的日本新年多數為同一日,而與藏曆新年、蒙古新年同日或差一天或一月。

u siwgac nu Cow-kow. skaadingsingan i 2023 a mihcaan mala makakadumay a kanatal a pihibangan a demiad, i 2024 a mihcaan “sadingsingan a lisin nu Cowng-kow u kalimulakan a lisin nu syakay” caay ku tungus nu nisubelidan a lalangawan a tuud nu tademaw.

中國新年活動。春節於2023年成為聯合國假日,並於2024年以「春節——中國人慶祝傳統新年的社會習俗」的名義列為人類非物質文化遺產代表作。

pakayni malumanay kuyumin siwgace uyni ku nipili’ a pangangan yadah ku kamu a macaculi. Namakay 2010 a zidayan malingtu, zima a binawlan nu Amilika “micidek ku Han-i atu Ye-nan-i” micili i katuudy nu cen-bu micukaymas tu ngangan nu Cowng-kow a siwgac. zuma Amilika a cen-ce-cya pasayza micukaymas tu “Lunar New Year”.

關於農曆新年的用詞差異與譯名選用一直頗有爭議。至少從2010年代中期開始,美國一些民眾(特別是韓裔和越南裔)批評在官方場合使用中國新年的稱呼。一些美國政治家也傾向於使用「Lunar New Year」。

ayza a mihcaan Taywan micukaymas tu “Lunar New Year” apakutay han tu “Chinese New Year”, mahiniay a nipatahkal makaynah nu Cowng-kow-talu a sinsinbunan “namalilid nu Cowng-kow”. namahiza sa ku kamu nu cen-bu nu Cowng-kow-talu zuma micukaymas tu mahiniay a “Lunar New Year”.

而台灣近些年也有使用「Lunar New Year」來代替「Chinese New Year」的提議;而相關提議被中國大陸媒體譴責是「去中國化」。同時中國大陸官方仍會在部分場合使用「Lunar New Year」的說法。

nakamuan a lalangawan 起源傳說

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

siwgace a lisin namaycuwaay hakya caay tu kadayum a gingkiwan, nika hinisa ku zima lalekalan sa iing-sang a mihcaan sazikuzay nu mihcaan misalisin tu Di’tu, misalisin tu tuas a kawaw “misalisin tu piadup”, nakamuan saayaway i yaw-sun izaw tu ku lisin nu sadingsingan a lisin. malukay a kuyum cacay a bulad malingatu tu cacay a mihcaan, cacay a bulad tu cacay a demiad palalecad i capi nu kasadingsingan.

過年習俗源自何時很難考究,不過一般認為起源於殷商時期的歲末年頭祭神、祭祖活動(臘祭);傳說最早在堯舜時就有過春節的風俗。農曆正月是一年之開始,而正月初一平均在立春附近。

lisin a demiad tatenga’ atu pakayniay malukay malilid ku kawaw, “al-ya a nikiluan, “tang-i-ye-cay, sya-ye-suy, sang-yeci, cow-ye-nyen.” musakamu tu “mihca” a ngangan makay cow a ziday malingatu, cya-ku-wen atu cin-wenay a mihca a cudad mazuhemay a tipus sanay. “musakamu pasubana’ tu cudad” ngangan “mkihca, masuhem ku tipus. makay masuhem ku tipus. yadah ku nilangec.”

節日的時間相信和農業勞作影響有關,《爾雅》記載:「唐虞曰載,夏曰歲,商曰祀,周曰年。」說明「年」的稱謂從周朝開始;甲骨文和金文中的年字都有穀穗成熟的形象,《說文解字》也稱:「年,穀孰也。從禾千聲。春秋傳曰大有年。」

malukay a kuyumi nu cacay a mihcaan tu zazikuzay a demiad “sabaw tusa a bulan tabakiay a bulad tu 30 a demiad, adidi’ay a bulad 29 a demiad”, “cu-si han” cu-si a labii mapulung amin ku luma’ay malabi tu siwgac “malumanay a kuyumi cacay a mihcaan tu sazikuzay a pukan”,kalabian tu mihca anuayaw izaw ku nipakilac tu kalisiw atu misalabii “mupupu tu mihcaan” a lisin, tungusay makay ayaway a mihca tu sazikuzay a demiad mipupu katukuh tu zuma a mihca tu sakacacay a demiad.

農曆一年最後一日(臘月大為30日,月小29日),稱為「除夕」,除夕晚全家人團圓食年夜飯(農曆一年中最後一頓飯),年夜飯以後有發壓歲錢和熬年夜(守歲)習俗,表示從上一年最後一日守到下一年第一日。

malalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]