mikuwanay tu Taywan sakatalawan
mikuwanay tu Taywan sakatalawan mikuwanay tu Taywan sakatalawan 2024 a mihcaan katukuh ayda 台灣憲政危機 (2024年至今)
2024 amihcaan min-ku 113 a mihcaan katukuh ayda , u mibelihay nu cungku kumintang , taywan mincungtang ku mikawaway i tini nu cung-huwa-min-ku a kanatal nu li-pi-ing , 2024年(民國113年)至今,由在野黨中國國民黨、台灣民眾黨掌控的中華民國國會立法院,atu mikuwanay nu min-cu-cin-pu-tang ci lay-cin-te , atu sin-cen-yin , se-huwan-yin, ciyan- ca- yin atu nu hitay a mikuwanay kyu masasuada masastst I lipi-ing masasuada , kyu idaw ku mikuwanay mababacal ku wayway nu heni kyu idaw ku sakatalawan . 與執政的民主進步黨籍總統賴清德,以及行政院、司法院、監察院等憲政機關產生激烈衝突,引發朝野分立的憲政危機。
2024 a mihcaan 1 abulad cung-huwa-min-ku misingkiw tu cungtung, u min-cin-tang u sasingkiwan ci lay-cin-teku maalaay , kyu maledi ku micintang a mikuwan ;2024年1月中華民國總統選舉,由民主進步黨籍候選人賴清德勝出,民進黨繼續執政;nika tawya ademiad misingkiw tu lipuing a iing , u min-cu-cin-pu-tang, taywan -mincingtang cay pakaala tu pangkiw aca . 但同日舉行的立法院立法委員選舉,民主進步黨、中國國民黨、台灣民眾黨三黨不過半。Itawya a mihca ci lay-cin-te malacung-tung nadikudan sa , u ku-min-tang, min-cungtang, itini i lipuing maladay masakaput malakatuuday ku heni nu tademaw , 當年中賴清德總統就職後,因國民黨、民衆黨已在立法院結盟形成多數,ci lay-cin-te tahina ku tademaw nu heni asiyhu , u patinakuay sakamu sa , anu mahida nadikudan i tini i lipuing mucuduh tu kawaw nu kanatal amisumad tu hulic a tu canan u cayay katuki a sasakawawan ,賴清德政府成爲少數派政府。有論者認為,此後在野陣營在立法院推動國會職權改革法案,u hulic nuTaywan u sakatabahawan ayda . u hulic u kumintang atu mincungtang tini I baluhay a lipuing mucuduh patalakaw tu hulic a malasabangkang nu saawas nu hulic tu sapisikul mamusumad tu tatengaay a hulic nu katalawan ;是臺灣憲政危機的前奏。法律界則將國民黨與民眾黨在新一屆立法院推動提高憲法裁判門檻的憲法訴訟法修正案視作憲政危機;nadikudan sa , lipuing atu aydaay nay i 2024 a mihcaan nu edem nu mihcaan , 2025 nu ayaw nu mihcaan kinatusa maydih acay pisulul tu lay-cin-te mala nu huing a satalakaway a mikuwanay a pacumud muwala , kyu u hulic tu nu huing masatedep .此後,立法院在野陣營於2024年底、2025年初兩度否決賴清德提名的司法院大法官人選,導致憲法法庭實質停擺。
2025 a mihcaan nu amaedem t uku mihcaan , kumintang atu mincungtang mucuduh tu sapikalisiw a mikuwanay amitulaka tu kalisiw a hulic misumad henay 2025年底,國民黨與民眾黨立委推動通過《財政收支劃分法》修正案,nika aydaay a sincenyin a yicang ci cu-zung-tay mibelih tu hulic atu duma a hulic kyu mipulu’ tu caypaengil ,但時任行政院院長卓榮泰以違反憲法及其他法律為由拒絕副署,kyu ina hulic caay henay pisulul , sakamu sa ku kumubelihay patahekalen ku sapalutatengan nu kawaw sa . 讓法案無法生效,並表示在野黨得提出不信任案。
u mibelihay a masakaputay patinaku ci cu-zung-tayan mibelih cinida , patinaku ku mincintang nipi sumad tu hulic u palemang sananay sa u mahiniay misakapah a patideng , masasu pailid kuheni cayay kalaecus sa kukamu .在野陣營批評卓榮泰違法,民進黨則批評修法違反程序正義,雙方皆稱對方違憲。12 a bulad 19 a demiad , sakamu sa ku mibelihay , a waniken ku nipa sapabelih tu cungtung ci lay-cin-te atuci cu-zung-tay yincang a kawan nu heni .12月19日,在野立委宣布,將分別彈劾賴清德總統及卓榮泰院長職務。tawya ademiad , u huong nu sin-huwa lalimaay a tabaliay a sabangkang patucek u sin-huwa ku mikukesuay sa kyu amisumad tu patelacay , 同日,憲法法庭5位大法官判決《憲法訴訟法》修正案違憲,masatedep ku sapaculil tu hulic u sin-huwa a pataydan I huing kya malingatu ku sapihica hica ,讓停擺的憲法法庭得以恢復運作;nika imahini idaw ku tatuluay a tabakiay a mikuwanay nu huing sakamu sa anu patucek cayay kaw tatengaay sa , ayda u sin-cen calilaw atu caay henay kakapah ku ni pisudang ayda .但同時有3名大法官另行主張判決無效,憲政爭議輿論未能緩解。