sadikuday nu labiian nu Taywan
sadikuday nu labiian nu Taywan 除夕
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]sadikuday nu labiian nu Taywan, kalingatuan nu baluhay a mihcaan tu pilisinan, sadikuday nu bulad pahalhal tu sapatata’, sadikuday nu buladan kanai’an nu lawad misacakaycakay tu sapisiwgacuan nu tuudan, sadikuday tu nu mihcaan a tuki, kahedekan tu a misilemed atu kalingatuan nu bulad. sadikuday tu nu kalabian sa nu kaliwmaah nu kuyumian tu sadikuday nu bulad a demiadan tu tulu a bataan, sisa hina pangangan han “ tabakiay nu buladan tu tulu lasubu nu demiad” “sadikuday tu nu mihcaan a demiad” “sadikuday nu labian tulu a bataan”. sadikuday nu kaliwmaah nu kuyumi tu tulu a bataan nu demiadan. hina pangangan han tu “ sadikuday nu demiad” “sadikuday nu bulad a demiadan” “ sadikuday nu mihcaan a labian” “nu layak a kamuan tu kalabian sa”, kanahatu tu mihcaan nu tasa a bulad idaw ku siwa nu demiadan, anumahini hidan tu kinakawaw sa.
除夕，又稱大年夜、歲除夜、歲晚、大晦日，是農曆年的最後一天，標誌著舊歲的終結與新歲的開端。因農曆年的最後一天通常為農曆臘月三十，故各地亦常稱「大年三十」「年三十」「年卅晚」「三十暝晡」，即便部分年份除夕為廿九日，此稱呼亦常沿用。
tatapangan atu likisi 起源與歷史
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]ina kalabian taneng sipakayda i Sang-caw katukuh i sumamad nu kahedekan nu mihcaan, ina kalabian namakayda i matabala nu Sin-ci zitay nu lisin atu la-ci tu kalecad nu pilisinan. kalabian satu pulungen tu nipipaypay, kapulungan nu lalabu nu luma’, mibahbah tu la’cusay, milikeluh tu baluhay a masahicahicaay nu lalangawan.
除夕的雛形可追溯至商朝乃至上古時代的歲末祭祀活動，而除夕的習俗最早可能與先秦時期的逐儺儀式和臘祭傳統密切相關。除夕的習俗融合了祭祀、團圓、驅邪、迎新等多重文化內涵。
mibahbah tu la’cusay nu demiadan tu mihmihcaan a nipibahbah nu mapalaway, kalikeluhan nu malumanay atu baluhay nu mihcaan u mipaypayay tu tuas atu hatidaay nu di’tuan a kawaw. sulecad sa kinakawaw, sisa ina kalabian hida satu kinakawaw. u kuyumi nu kaliwmaah tu sabaw tusa u “piadupan nu bulad”, kalabian yu sumamad nu cudadan hina kamu tu “ piadupan kalabian” atu “ miasik tu la’cusay’
逐儺是一種在年終舉行的驅鬼逐疫的巫術儀式，而臘祭則是祭祀先祖與百神的典禮。兩者在時間與功能上逐漸融合，為除夕節日的形成奠定了基礎。由於農曆十二月在歲末被稱為「臘月」，故除夕在早期文獻中也常被稱為「臘除夕」或「臘除」。
kakungkuan 民間傳說
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]yu sumamad, idaw ku makatalay nu kuyuan, caay ka hinatahekal tu demidemiad, itida sa pihedekan nu mihcaan a tahekal i niyaniyaduan a miedis. itidatu tu sadikuday nu mihcaan a tahekal, katahekalan nida sisa pangangan han tu “ pisiwgacuan”, imi han “ tayniay nu mi’disay nu kuyu”, lihalay tu tawya a demiad tu nikataynian nu kuyuan, sisa pangangan han tu “ kalabian”, imi han “ bahbahen ku tayniay nu kuyu”.
相傳在遠古時代，存在一種生性兇殘的猛獸，其平日深居簡出，唯獨在歲末之際會出沒於聚落尋釁傷人。由於該獸固定於一年的最後一日出現，故人們將其出沒之日稱為「過年」，意即「年獸來襲」；而成功平安度過該獸肆虐之夜，則被稱為「除夕」，寓意「除掉夕獸」。
kalabuan 年夜飯
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]kalabian “u kapulungan a malabi, mapulung malabi” angangan ku kalabian, sakalimulak nu lalabu nu luma’, ilabi sa asikawaw tu sakalabi. anu icuwacuwa kisu, kanca taluma’ namin ku bataday nu tademaw taluma’ a malabi. kilul satu aydaay nu syakay, masumadtu ku kalabian. Idaw henay ku misalamiay nu paylumaluma’, idaw ku cakayen nanay tu sakalabi nu paylumaluma’.
年夜飯（又稱團年飯、圍爐）是除夕最重要、最核心的家庭活動，通常在除夕的夜間進行。無論身處何方，家庭成員均會爭取返鄉共進晚餐。隨著社會結構的變遷，年夜飯的形式已趨向多樣化。除了傳統的家庭烹飪外，訂購外賣年菜或前往餐廳聚餐已成為當代家庭的常見選擇。
mipenec tu la’cusay nu adingu nu kalisiw atu angpaw 壓歲錢和紅包
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]kalabian satu, babalaki pabeli tu wawa tu “mipenec tu la’cusay nu adingu kalisiw”. mi’mic tu mihcaan itida i kakungkuan namakayda i “ sapipenec tu la’cusay nu adinguan”, sisa “ mihcaan” atu “ suy” malecad ku galgal nu kakamuan, sakakapah nu nikacelakan nu adiwawa a “ mipenec tu la’cusay nu adingu nu kalisiw” sisa masumad mala aydaay nu katinenga nu tademaw u “ angpaw han”.
年夜飯席間或之後，長輩會向晚輩分發「壓歲錢」。「壓歲」一詞在民間信仰中被認為來自於「壓制邪祟」，因「歲」與「祟」諧音，原本祈求孩童健康成長的「壓祟錢」逐漸演變為今日廣為人知的「壓歲錢」。
yu sumamad mananam ku nuheni u sumanahay a laic tusulen i kalibuwa nu buhangan, aydaay mala u tatipelukay nu kalisiwan u sumanahay a satabu ku sapitabu sisa “ angpaw han”. i payniyaniyadu’, nu caayay pikikung nu lalabu nu luma’, taneng miala tu nipabeli nu babalaki a angpaw. caay namin kalecad ku lisin nu katuuday u sakaudip ku tatabuan tu kalisw.
古代曾流行用紅繩穿起銅錢，現代則演變為裝有鈔票的紅色封套（紅包）。在部分地區，未結婚的家庭成員均可以領取長輩派發的壓歲錢。壓歲錢數目因各地習俗與經濟狀況而有所不同。
salabisa caay ka kemet milikeluh tu baluhay nu mihcaan 守歲
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]kalabian nu sadikuday nu mihcaan, caay namin kabi’ ku lalabuay nu luma’ , sisa pangangan han tu “ salabisa caay ka kemet milikeluh tu baluhay nu mihcaan”, saetim tu paydemidemiad, pakakapah tu nikaudip nu babalai, mihalhal tu baluhay nu mihcaan. yadah ku masahicahicaay nu lalabu nu luma’an, idaw ku mukanay tu uciya malalaluwah, idaw ku mipakiyaway. idaw ku duma nu luma’an tayda i biyu “ miaalaw tu angangan nu hiyu”, pakakapah tu baluhay nu mihcaan.
年夜飯後，一家人通宵不眠，稱為「守歲」，寓意珍惜光陰、為長輩祈壽，並期待新年的吉祥開端。其間家庭活動多樣，如品茶閒聊、進行各種棋牌娛樂等。有些家庭也會前往寺廟「搶頭香」，爭求新年第一份福祉。
patungus mipaypay 祭祀儀式
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]sadikuday nu kalabian, cin-min, yi-lan, cung-yeng mala Cung-hua lalay nu sepatay nu tabakiay nu lisinan. i demiad ku sapatugus mipaypay, u pakan tu babalaki atu tuas, palumaluma idaw ku nipatungus tu hiyu, kakanen, ayam, buting, basis, atu lami’ kukuy.
namaka tusep pihedekan nu cie, kilusa tu paylumalumaan atu syakay nu nikasumad a lisinan, hamaw satu Hua-zen a masumad ku siki, itida satu i Caw-san nu niyadu’an tu kalabian idaw henay ku nipituduh tu kalisiw nu mapatayay.
除夕作為農曆年的最後一日，與清明、盂蘭、重陽並列為中華傳統祭祀四大節慶。多數除夕祭祀自日間開始，通常包括祭祖與祀神，家戶會設香案、擺供品，備齊牲醴及菜餚與糕點。自20世紀末始，隨著家庭結構與社會風俗的改變，許多華人聚集區逐漸移風易俗，僅潮汕等部分地區仍於除夕進行大規模祭祀與焚燒紙錢儀式。