跳至內容

tu sep tu lim- tu sep tu nem mihcaan Yi-lang sikawaw tu sapculi

makayzaay i Wikipitiya

tu sep tu lim- tu sep tu nem mihcaan Yi-lang sikawaw tu sapculi 2025—2026年伊朗抗議活動

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

hedek tu tuseptulim mihcaan, ilalabu nu Yi-lang tu sakaudip caay pisengal a macunus, hamin nu kanatalan mabakuhac ku tabakiay nu sapaculi nu kawawan. kalingatuan namakayda i suotu nu Yi-lan De-hei-lan, kalingatuan namakayda i binacadan nu nikabuwahan a macakat, kakanen macakat atu Yi-lang nu kalisiwan maselep ku nikalingatuan. sayaway a nikalingatuan namakayda u nipisiwbayan atu nu iciba nu nipisiwbayan ku nikalingatuan, hida satu a malahat namaka tuseptutu mihcaan ni kapatayan ni Ma-sa. Ay-mi-ni tu nikalawlawan a nikalingatu tu satabakiay a nipaculian, namakayda i caysiwpicsiw mihcaan a Yi-lang Yi-se-lan u satabakiay nu anikalawlawan.

tu sep tu lim mihcaan sabaw tusa bulad katukuh sabaw tusa bulad tu wal demiad papaculian nu kitidaan 2025年12月28日至31日的抗議地點態勢圖

tunipaculian katuud ku mapatayay nu binacadan.

2025年年底,由於伊朗內部經濟危機不斷加劇,全國多個城市爆發了一系列大規模抗議示威活動。抗議活動始於伊朗首都德黑蘭,起因是民眾對通貨膨脹飆升、食品價格上漲以及伊朗貨幣里亞爾大幅貶值感到不滿。這些示威活動最初由店主和市場商販發起,很快發展成為自2022年瑪莎·艾米尼之死引發的騷亂以來伊朗規模最大的抗議活動,也是自1979年的伊朗伊斯蘭革命以來伊朗規模最大的動盪。此次抗議導致大量平民喪生。

tuseptunem mihcaan tusa bulad tucay demiad, pinaay nu tabakiay nu micudaday a tademaw palekal tu sakakina tusa nu sapaculian, nu cacayay a lalipayan ina Amilika atu Yiselei pacukel tu paculiay sisa debungan nu Yi-lang patayen kiya sakakaay ci A-li.Ha-mi-ni a katuuday nu sakakaay, sisa hinisatu a malepacaw. 

2026年2月21日,由多所大學領導的第二波大規模抗議活動爆發,一週後美國及以色列為支持抗議者而悍然空襲伊朗擊斃最高領袖阿里·哈米尼等一眾高官,旋即引爆伊朗戰爭。

kabalihenawan a sakaudip nu Yi-lang 伊朗經濟危機

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

tuseptusip mihcaan, sakaudip nu Yi-lang kinapina tu a kabiyalawan, pihaceng ku nikacakat nu canancanan, mawada’ ku kalisiw atu caay kataneng ku dingdingki aca, sisa kinapina a maputun ku dingki atu sumi. Cung-tung ci Pei-ce-se-ci mihinum tu balucu nu binacadan. sakaudip nu Yi-lang hida satu a utii’h ku sakaudip, kilul sa ina Siu-li-ya ci A-sa-de mahetik. tuseptulim mihcaan tu sadikuday nu buladan, ina sakaudip nu Yi-lang alaw macakat ku kalisiw, Yi-lang kalisiw tada mawada’ tu, cacayay nu kalisiw nu Amilika taneng paliyunan tu caysiplu a wangan nu kalisiwan.

Logo of Starlink

2024年起,伊朗經濟便遭遇多次危機,嚴重的通貨膨脹、貨幣貶值和能源短缺,導致電力和天然氣供應多次中斷。總統佩澤什基安為此向民眾道歉。經濟危機使得伊朗影響力大幅下降,間接導致了敘利亞阿薩德政權垮台。2025年最後幾個月,伊朗經濟經歷了前所未有的匯率飆升,伊朗里亞爾大幅貶值,1美元可兌換142萬里亞爾。

saan kina Yi-lang kanatalan nu nipisausian, cayseptulim mihcaan caytu buladan ina kanatal macakat tu 42.2% nu kalisiwan. mikikaka tu sabaw cacay nu buladan tu 1.8%. kakanen han macakat tu 72%, sakakapah nu udip atu sakaypadekuan nu sasapayuan macakat tu 50%.

根據伊朗國家統計中心的數據,2025年12月該國通脹率達到42.2%,較11月增長了1.8%。食品價格上漲了72%,而健康和醫療用品同比上漲了50%。

sisa, ina Yi-lang ayda kainai’an nu nanum. saan kina pasingbungay, kiyaku nu sihu itini i lu a buladan tucay demiad pabaluhay kina Yi-lang tu sakatalakaw nu sapadamsu, macunus ku biyalaw nu binacadan. saan kina paculiay nu tademawan tu sakaudip nu Yi-lang tu sakacaay pisungaay tu hekalay nu kanatalan sisa muleka kina kawaw. tuseptulim mihcaan caytu bulad, ina mihantayay nu tademaw tanutuwa’sa musakamu “ acaay pilabu tu Cia-sa, caay pilabu tu Li-pa-nen, u nikaudip nu maku sipabelitu i Yi-lang”, tuduan nu heni ku makatalay a sihu u caay pidiput tu bicadadan caay katineng tu nikalabades nu binacadan han, pacicisa pabeli tu kalisiw i Cen-cu-tang atu Ha-ma-se midayliay nu tademaw.

此外,伊朗也正發生水資源短缺問題。伊朗媒體報導還顯示,政府計劃在3月21日伊朗新年開始時提高稅收,進一步加劇民眾擔憂。一些抗議者認為伊朗經濟困境是政府外交政策優先所導致的。2025年12月,部分示威者在示威活動中高喊「不為加薩、不為黎巴嫩,我的生命奉獻給伊朗」,指責獨裁政府不顧民眾處在水深火熱,仍撥款給真主黨和哈馬斯等代理人。

saan ku musakamuay tu sakaudip nu tademawan saan, kalisiw nu sihu atu zaysang nu kawawan,caay ka kapah ku nipikuwan,hatidaay nu nikacaay ka kapah nu nikisangan atu sakaykanatal nu caayay kakapah ku angangan. mahiniay a kawawan mamilalidsa tu sapisiwbayan, micidek ku sapiidaay tu sapicumud i kanatal nu siwbayan, nu pihacengay nu nikatalakawan nu kalisiwan katuud ku caayay pakadungdung tina nikatalakawan nu nidangan, sapatahekal atu sakaysapisiwbayan nu kawawan.

經濟分析師指出,政府的貨幣和財政政策、經濟管理不善、長期的預算赤字以及國際制裁是主要原因。這些狀況直接影響了貿易,尤其是依賴進口的企業,嚴重的匯率波動使許多商戶無法定價、供應或繼續商業活動。

tuseptulim mihcaan, pihacengpihaceng ku sakaudip nu Yi-lang. enemay a bulad, mahini ku nikalingatu nu Yi-lang atu Yi-se-lei a malepacaw, imahini Yi-lang a he malaumuktik , malucek nu Amilika ku nipikuwangan. tuseptulim siwa bulad, ina Lein-he-kuo malingatu aca misuayaw tu picidekan nu sapiedis, pu’tan ku Yi-lang nu sakayhekal nu kanatalan a zaysang, pu’tan ku sakatayni nu lalacuan nu hitayan suayawen pu’tan ku nikataytayni nu lacuan. mabiyalaw namin ku Yi-lang tu Amilika hakiya a misaahebal a mi’dis, nikahinian kunika cunus nu nikacaay kakapah ku sakaudip nu Yi-lang.

cay bulad siw demiad itida i Nei-sa-pu-e papaculian nu kitidaan 1月9日在內沙布爾的抗議場景

2025年,伊朗的經濟不確定性不斷加劇。6月,伊朗與以色列爆發武裝衝突,期間伊朗的核設施成為目標,其核設施也遭到美國打擊。2025年9月,聯合國重新對伊朗實施更嚴厲的制裁,凍結伊朗海外資產,禁止伊朗進行軍火貿易並對該國彈道導彈項目施加制裁。許多伊朗人擔心美國會引發更廣泛的對抗,這導致伊朗經濟更不穩定。

saan “ ta-si-yeng singbungan” a musakamu, inapaculiay muculilay nu tademawan saan mitudu’ tu sakakaay ci Ha-mi-ni, tanutuwa’ sa muwiwi “ kapatay tu ku maanupay”, misuayaw tu aydaay nu Cung-tung ci Pei-ce-se-ci-an tu kainai’an nu balucu’ itini i binacadan. saan ci Pei-ce-se-ci-an musakamu tu sapisingkiw nu kawawan, saan a sakapahen nu makau ku sakaudip nu binacadan sa, nikaalaan satu putunan ku dingki atu nanum, caay kalaheci ku nakamuan nida. saan ci Pei-ce-se-ci-an amisuayaw kaku tu mibelihay a tademaw nu dayhiwan, saan palutatenga ci nida tu nipabelian tu sakakapah nu kinlian, nika tatenga caay pakaala ci nida tu nu hitayan a kinlian. katukuh tu tuseptunem mihcaan cacay bulad, makaala tu pinaay nu bataan ku madakepay nu tademaw, idaw henay ku sipakaydaay i katuuday nu tademaw a mitulin mikuwang nu kilukan. 

據《大西洋月刊》報導,示威者劍指最高領袖哈米尼,高呼「獨裁者去死」,同時也對總統佩澤什基安感到失望。佩澤什基安在其競選宣言中曾承諾將會妥善施政,但上任後卻水電斷供,未兌現解除網路審查的承諾。佩澤什基安則承諾會接見抗議代表,並承認憲法賦予的和平抗議權利,但他實際上並未掌握兵權。截至2026年1月,已有數十人被捕,並有多起安全部隊朝示威者開槍的記錄。