u tawki aku patayni i taywan lu a mihcaan

u tawki aku patayni i taywan lu a mihcaan 我德國老闆派駐台灣三年。

nacacay a lipay , kasenen sa musakamu , u taywan a tademaw idaw ku micidekay a icelang .上週我們吃飯，他突然說，台灣人有一種全世界罕見的超能力。u kamu nida caay kaw pangkiway a satuhemuk , caay kaw ciyn-paw , wiyda sa u damsay nu kapah . mamin cinida musakamu , mapaaw kaku lu a sasulitan .他說的不是半導體，也不是健保，而是一種他稱為無意識的善良。他說完，我愣了三秒。

micuyaku cinida , caay kawni paeteng kuyni u hekal nu ligi . mahidaay mitesekay a lalangawan , u taywan tadacaay pakaadih tu mahiniay a maluyaluyay a wayway .他解釋，這不是那種刻意、表面的禮貌。而是一種深植文化，連台灣人自己都沒察覺的集體行為模式。

mapatahekal ku adidi’ay a nikaudip tu dedemiad , mademec nida ku maudipay nu sayku tatengay caay kadayum ku mahiniay .它體現在無數個微小的日常瞬間，卻足以顛覆一個外國人對社會的想像。

Patinaku cinida tu mahiniay u mitesekay a patinaku:他舉了幾個讓他極度深刻的例子：anu nayi ku palutatengaay沒有人的誠實kinacacay namikayakay tu buyu’ , ihekal nu kakayakayan idaw kya pacakayay , u malukay pacakay tu lami’.他有次去爬山，登山口有個小攤販，是小農在賣菜。Inayay kya pacakayay , idaw kya nisubelid nisulitan tu acac , itapiingan idaw kya papadengan tu kalisiw a haku .小農不在，只留一個紙板寫著價格，旁邊放一個錢箱投錢。Inayay ku sapikantuk , caay cukcuki . sakamu sa cinida i u-cu , inayay ku mahiniay a nipidateng cay kadayum.沒有監視器，沒有鎖。他說，在歐洲，這幾乎無法想像。u mahiniay caay kaw laecusay ku sayaway tu sapakatanektek , u sayku nu Taywan u nipiundu u saisasaay a nabalucu’an ku mahiniay ; u nipaseneng a nikasasusakamu .這種不以惡意為前提的信任，是台灣社會運作的底層信念；一種奢侈的默契。 maluayaw misuayaw tu wayway主動過度的熱情mahkatayni cinida i taywan , 他剛來台灣時，nakinacacay cinida I salupiku tu dadan mikilim tu dadan有次在轉角看地圖找路。Idaw kya tatayna micaliway一位阿姨路過，cay pisakamu ahican muculil 不只告訴他怎麼走，tengteng sa cinidaan sakamu sa ;還直接拉著他說：ladaen naku kisu sa我帶你去。

makaala tu cacay a bataan a hahahunan muculil 走了整整十分鐘，pacabay katukuh i panan kya miliyas 把他送到門口才離開。sakamu sa cinida matawid kaku sa 他說他當時嚇到了。u mahiniay a ni piedap sa 這種幫你幫到底的程度，malakuwit t uku binacadan 已經超越了普通的人情，micapi tu sikining cinida 近乎一種責任。 misuayaw tu takah a tademaw sa mapulung musikul  對陌生人的集體保護 nakinacacay ya wawa nida tu tatayna mikacaw tu basu 他女兒有次晚上搭公車，cay kasinanut alaw han malakuwit ku nipikacaw tu basu alaw katukuh i kakatukuhan 不小心睡過頭坐到總站。maadih niya paculilay 司機發現後，caay kacanais沒有不耐煩，miedap aca amana debusa 反而叫她別下車。

namahida sa nida a kadideng ku sapi tupin 然後直接用自己的車，a pataluma cinidaan 把她安全送回家。Sakamu sa tiya duic nida a cabay tinakawaw 他告訴德國的朋友這件事，caay kutaw palutatenga 沒人相信。u mahiniay palunu udip sananay tu wawa nutaw a musikul sa 這種把別人的孩子當自己孩子照顧的安全感，u kalisiw caay pakacakay tu mahiniay u sayku nu kalisiw 是金錢買不到的社會資本。mukilim tu mahedaway a canan 對失物找回的驚人比例u limaki nida 他自己的手機、kalisiw錢包，i tayhuku namahedaw tukina tulu在台北掉過三次。namahida每一次，mahida tu panukasen nutaw patayda i hasisiw都被原封不動地送到警察局。

sakamu sa cinida他說，i yadahay a kanatal在許多國際都市，yu mahedaw ku canan sa mahidatu inaayay 掉東西就等於不見了。nika i taywan但在台灣，anu mikilim matepa tu 找回失物竟然是常態。u mahiniay sa u sayku anu makatepa tu kalisiw kanca pakincal 這代表整個社會的拾金不昧，u mahiniay u nanam tu masasumelaw a wayway 已經內化成一種反射動作。

Sakamu sa cinida tu nipiadih nida ; sakamusa cinida ; u yadahay a kanatal u hulic nu sayku anu tanektek 他最後做了一個結論：他說，很多國家把法律當作社會的基石。 u taywan ,但台灣，u hulic除了法律，atu idaw kya icelangay a canan mukelid mutengteng tu hatidaay tu a sayku還有一層更強大的東西在托著整個社會。wiydasa u tademaw atu tamdaw 那就是人與人之間，u mahidaay sa saycan t uku kamu u palutatenga atu pahengad u dansay kyami那種不必言說的信任與善意。

u mahiniay a damsay這種善良，caay kaw nika nu udip不是一廂情願，caay kaw madayumay a nikadihi也不是廉價的同情，eiydasa u icelang 它是一種力量。u sayku tu sakalihalay 一種讓社會更安全、sakadiheku更溫暖、wiydaay sa u matenesay a mapulungay a nipidateng tu sapakatineng更有韌性的集體潛意識。 sakamu sa cinida; mmananam tu kuheni sa 他說：你們習慣了，sisa inayay tu ku canan所以沒感覺。nika pasayni tamiyan sakamu sa但對我們來說，u mahiniay sa nu taywan u sakatalawan a dawmiay a icelang sa 這才是台灣真正最可怕的軟實力。