Douglas MacArthur

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋
May-ke-a-se(麥克阿瑟)

ci Douglas MacArthur (Hulam a sulit: 麥克阿瑟)

nilacul[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

ci Douglas MacArthur hananay a tademaw sa, u sikatinengan nu kitakitay a sakasenengan a mikeliday tu hitay, i mahida nika lalaisan nai 1880 a mihcaan katukuh i 1964 nikaudipan sa, u tatapangan nu mamikeliday tu hitayan mala sakakaay cinida nipahemekan nu Taywanay sa ci May-suway(麥帥) saan, nika idaw kunu Dipunay nipaseneng tu ci May-yun-suway(麥元帥) sa.

ci Douglas MacArthur hananay sa nai 1930 a mihcaan mala u nu sakakaay i sasay a hitay mamikeliday imahida sa nikatusaan nu kitakitay nikalalais i bayubayuan mapulungay a hitayay a patataay a tatapangan nikasasungayaw i (菲律賓) imahida sa kapah ku nipililitan tu hitay, sisa sikawlah cinida tu sakasenengan a kunpay sakay hitay. ya Dipun hananay namademec i sakatusaay a nika lalaisan nadikudan sa pataydaan cinida mala sakakay nu mikeliday i tida sikatukuh i 1950 a mihcaan sa, masasungayaw tu Kaw-li(高麗)hananay a kanatalay nika nadatengan nida atu sakakay nu Amuhuwan(美國) ci Tu-lu-men(杜魯門) hananay a cung-tung(總統) masasula'cus ku heni, sisa i 1951 a mihcaan mapaales ku sakaidaw nu canancanan sakay kawaw nida mahida satu sa, miales cinida tu nu hitayay a kakawaw(退休) nika imahida sa namay taneng tu cinida tu nu (共和黨) hananay midademec tu malecaday tu nikakaputan a tademaw, nika sikademec nu namalasabaay i hitay a kakasubanaan tuway ci (艾森豪) hananay a malecaday tu mikeliday tu hitay a tademaw.

u simbung nu May-ke-a-se

u (韓戰) hananay sa nai 1950 a mihcaan ya sakakay nu Su-lien(蘇聯) a kanatalay ci Se-ta-lin(史達林) hananay atu nu amisay a kanatalay ya Pey-han(北韓) hananay nipabalucu'an tayda milakuwit tu tiya (38 度) a nipiditekan a sakacaay picalap, a nika sasakamuwan tu a saketun(決議) pabesus saan mingayaw katukuh i nu timulan nu (韓國) a satabakiyay a kakitidaan, imahida sa macebis debungan ku (漢城) hananay a tuse(都市) u (首爾) han nu aydaay nipangangan, sisa sakakaay nu Amuhuwan ci (杜魯門) misabalucu' patayda tu hitay nuheni, mikilihida mingayaw tu nika saupuwan nu Su-lien a maladayay. nadikudan sa pabalucu' tuku Amuhuwan maydih tayda mikilihida mingayaw, ya mihcaan sa ya paykanatalay(聯合國) a nipilubangan sipakayda i Amuhuwan makaala tu nisaketunan, ya masakaputay u paykanatalay a mapulungay a hitay taydaan i tida malalais ci May-ke-a-se(麥克阿瑟) ku mamikelid malasakakaay. i teban nu nikalalais sa sipakaydaan nu masakaputay a hitay i (仁川) hananay a kakitidaan maydebung sipibateluan kya (朝鮮) a nu binacadanay a hitay sikalaliwasak tu nu ada, imahida sisa kasenun saan ku hitay nu sakaput nu kiw-san-tu(共產黨聯軍), nadikudan sa milunguc kya mamikeliday nu (北韓) ci (金日成) hananay milatuh tiya sakakaay nu (中國) ci (毛澤東)an miedap pasaicelang sakay ngayaw tu hitay nu paykanatalay, hang saan ci (毛澤東) patayda tu hitay nu heni papikelidan ci (彭德懷). ya mihcaan nu cacay a bataan a bulad idaw ku sabaw siwaay a demiadan sa, nu paykanatalay a hitay sikalaheci nuheni midebung tu (平壤) hananay a kakitidaan nu (北韓), nika imahida sa sunuk saan masatedep kya hitay nu (中國人民志願軍) masatuluay kuni picumud i (朝鮮) misaicelang mingayaw tu hitay nu paykanatalay a hitay.

katukuh satu i 1950 a mihcaan nudikudan tu niya bulad sa, nikasungayaw nu (朝鮮) hananay tada icelang tu ku nipaculi u mamademec tu ku Amuhuwan ya ci May-ke-a-se sa, idaw ku nipacukatan tu sakay pidemec tu hitay nu (北韓) maydih mikawida tu ya (核武) hananay a pabesut asa mingayaw katukuhen i kanatal nu (中國) mahida kuni pidateng, nika ya sakakaay nu Amuhuwanay a cung-tung ci (杜魯門) sa, i 1950 a mihcaan cacayay a bataan a bulad idaw ku sabaw limaan a demiad takusan nida ci May-ke-a-se i tida i (威克島) hananay a subal nilubangan nuheni sa, uyda sa maydih kasenun sa a misaketun tu nikalalais makayi tada matenes mingayaw, nadikudan satu caay kangaay ku nidatengan ni May-ke-a-se mubelih tu nakamuwan nu sakakaay pauculan nida ku hikuki pabesut saan milakuwit midebung tu kakitidaan nu (中國).

u sikaalesan ni Douglas MacArthur a kawaw[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

i 1951 a mihcaan sepatat a bulad idaw ku sabaw cacay nu demiadan, ya masakakaay a cung-tung nu Amuhuwan ci (杜魯門) hananay saketunen nida papialesen mamikelitay nu hitay ci Douglas MacArthur caay katatudung ku saketun saan, sisa sipaliyunen cinida, paliyung han sa ci (李奇威) ku mamikelit tu paykanatalay a hitay, namahida satu sikatinengan ni Douglas MacArthur sa milihud tu acawa nida ci (珍) hananay taneng tu kita mumul taluma‘ sa, mahida ku nikasibalucu’ mangaay cayay pilaliwngiw. namahida satu mumul taluma‘ i niyadu’ nu heni a malemed i tida i kanatal sikanamuhan nu binawlan, ya tademaw militemuhay sa macacelcel i nu dadanan. pasu nu dumaay a tuse, mahida u malalaway ku nikahida, sisa yadah ku paayaway cinidaan, mipaculi ci (杜魯門) makayi tu nikahida mapaales milihida tu dikecan ku sapihpih, pasuhata(標語) paculi nakawawan nu dikudan satu, u mipaayaway tiya mala cung-tungan, ngay sa siliwan satu maka idaw tu 26% a dada ku tademaw, idaw aca ku micuduhay tu sepatay a lalalubangan(州議會) ku nisaketunan milunguc tiya mala cung-tung a tatapangay, dimut i ku nabalucu’an han nu binawlan maylunguc, sisa katukuh i 1951 a mihcaan sepatay a bulad sabaw siwaay a demiadan papelu ci Douglas MacArthur a Kawaw i tida nu kanatal nu Amuhuwanay a lalubangan tiya (老兵不死) hananay sakatinengan nu kitakitay a nipapeluan.

ya nipapeluan nisulitan i cudad hini saan “katukuh han tu a ma’deng tu ku limaay a bataan idaw ku tusaay a mihcaan nu hitayay a nipalamitan nikalahitayan nu maku sa. na i nu ayawan nu sabaw siwaay a (世紀) nikalingatu nu mihcaan. uyni sa nu masawawaay henay sakaydihan atu nasimpian a pacukatan. namakay ya (西點) hananay nu hitayay a cacudadan sa, nisabalucu’an i nakitakit kinapinaay tu idaw ku nikasumad, zayhan u idih nu maku atu nasimpian inaayaw tu mamalawpes nika idaw henay kuni katinengan cayay kapawan, ya cacay a sakanamuhan nu imahida nu hitayay a dadiw, sakasenengan nu hitay sa cinida, cayay kau nikabelec nu tuas nu hitay. nika haymaw sananay mabadi a dada(老兵不死,只會慢慢的凋零而已).

namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

nasulitan ni Butin Nukay i 2019 a mihcaan.