Portugal

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋

Portugal(葡萄牙)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal(葡萄牙)

u Portugal sa ilabu nu Europe, i tiza i 39 30 N, 8 00 W, u ahebal nu lala’ mapulung sa 92,090 km2, u ahebal nu lala'ay sa 91,470 km2, u ahebal nu nanumay sa 620 km2 hamin nu tademaw sa 10,833,816. kakalukan umah sa 39.70%, kilakilangan umah sa 37.80%, zumaay henay umah sa 22.50%.

tapang tusu nu kanatal(首都)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

tapang tusu nu kanatal(首都) u tapang tusu nu kanatal sa u Lisbon (里斯本).

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日) kakining nu kanatal demiad sa 10 bulad 6 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal(元首)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

tabakiay a tapang nu kanatal(元首) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Marcelo Rebelo de Sousa, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 3 bulad 9 demiad.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan. [1]

cunli (總理)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u cunli nu Portugal (葡萄牙) ayza sa ci António Costa (安東尼奧·科斯塔), micakat a demiad sa i 2015 a mihcaan 11 bulad 26 demiad.

Portugal (葡萄牙)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

現今的葡萄牙曾是羅馬帝國版圖下的一員,曾遭西哥特人和蘇維匯人入侵,多方勢力相互角鬥;8世紀時,摩爾人征服了伊比利亞半島的大部分地區,殘留在半島上的天主教國家隨即開啟了針對伊斯蘭教國家的收復失地運動。

aydaay nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) Portugal nauw Lo-Ma-Di-Kuo (羅馬帝國) a niyadu’, nani sawawcuwan nu Si-Ke-Te (西哥特) a tademaw atu Su-Wye-Huwye (蘇維匯) atademaw, yadah ku hinahina inapay atademaw; itini i waluay a seci, Muo-El (摩爾) a tademaw maalaw tu nuheni ku niyadu’, siliwan satu i subalay nu tinsukiw a kanatal , mangalay malingatu misuayaw tu Eselanciw (伊斯蘭教) a kanatal miala tu ni kalawpes nuniyadu'; nuheni.

1139年,葡萄牙王國成立,並由北而南逐步完成征服。葡萄牙是擁有發達經濟與高生活品質的已開發國家,2016年和平指數為世界第5位,社會進步指數為世界第18位,領先於法國、西班牙和義大利。

1139 mihcan, Pu-Taw-Ya (葡萄牙) mapatideng, namakayda i amis katukuh nutimulan mamikataydaan nuheni. Pu-Taw-Ya (葡萄牙) u palekalay tu sakaudip nu sakapahay nu mabuwahay nu kanatal. 2016 , nupaulung nu kanatal han u sakalima anika kapah nikaudip, nu siykay ani katalaayaw nu kanatal han saka sabaw tu walu a ngangan, mikiayaw tu Fakuo (法國) atu Sipany (西班牙) atu Yi-Da-Li (義大利).葡萄牙是北大西洋公約組織和葡萄牙語國家共同體的創始成員,亦為聯合國、歐洲聯盟和經濟合作與發展組織的一員。

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) u amis nu Ta-Si-Yang (大西洋) nika sasakamuen nu masakaputay atu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a kamu nu kanatal nuni kapulunga tu lingatu a tademaw, nu kapulungan nu kanatal O-Cuo (歐洲) anika pulung atu nikabalud nu sakaudip atu palekalay tu kasakapud a tademaw.

likisi歷史[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) likisi葡萄牙歷史[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

根據多年來的考古發掘,證實最晚在舊石器時代中期,今葡萄牙境內已經有尼安德塔人活動和生息.

nanikaydaan tu numikikiway tunu babalaki ankaadihan, mapalu tatengan tu sautangan a Ciu-Se-Ci (舊石器) nu taban a gitay, nuaydaay a labu nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) idaw tuku Ni-En-De-Ta (尼安德塔) a tademaw nu kawaw amaudip .

到了公元前1千年,已有凱爾特人在伊比利亞半島定居下來。公元前140年前後,羅馬人征服了葡萄牙,並一直統治到公元5世紀日耳曼部落入侵。

katukuh i kunyun cacay a malebud, idawtu ku Kay-El-Te(凱爾特) tademaw itidatu i Yi-Pi-Li-Ya (伊比利亞) a subal idawtu ku tademaw itida mueneng. kunyung nuayawan 140 mihdcan katukuh kunyung nuayawan nu cacaya a malebud, debungan nu Luo-Ma (羅馬) atademaw ku Pu-Taw-Ya (葡萄牙), hidasatu mikuwan tunuheniyan katukuh i kunyung limaay a seci cumudan nu Ze-El-Man (日耳曼).711年穆斯林入侵,僅葡萄牙北部還在天主教的手裡。1139年該地區成為葡萄牙王國,並隨著重新取回穆斯林所占據的部分而擴張起來。

711 mihcaan cumudan nu Mu-Se-Lin (穆斯林), nui amisay nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) u tinsukiw henay. 1139 mihcan itidaay aniyaduay a tademaw mala Pu-Taw-Ya (葡萄牙) wankuo, kilulsa malingantu aca pabaluhay tuni alannuheni ku Mu-Se-Lin (穆斯林) misakapah palekalen naca.

1383年葡萄牙國王斐迪南一世死後沒有男性繼承人,其女婿卡斯蒂利亞國王胡安一世宣布繼位,但是遭到了葡萄牙貴族與公眾的抵制,他們擁戴葡萄牙老國王佩德羅一世的私生子若昂一世繼位,並在阿勒祖巴洛特戰役中戰勝卡斯蒂利亞,從而保障了葡萄牙的獨立,同時也與卡斯蒂利亞處於緊張狀態,這迫使葡萄牙不得不向海上發展。

1383 mihcan Pu-Taw-Ya (葡萄牙) kuowan ci Bye-Di-Nan (斐迪南) ese mapatay satu inaya kumilaylayay a tademaw, u kadabu tu nida ci Ka-Se-Di-Hi-Ya (卡斯蒂利亞) kuowan ci Hu-An (胡安) ise kumi laylayay, nika kaiyan nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) asi idaay atu katuuday a tademaw, mangalay kunuheni tu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) nu balakiyay a kuowan ci Pye-De-Luo (佩德羅) ese u bucud nida a wawa ci Zuo-An (若昂) ese kumilaylayay, idatu i A-Le-Cu-Pa-Luo-Ke (阿勒祖巴洛特) tuni kalpacawan makatatu Ka-Se-Ti-Li-Ya (卡斯蒂利亞) , namakayda siwatan tu ku Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a masateked, hidasatu namakayda masasu udiih atu ci Ka-Se-Ti-Li-Ya (卡斯蒂利亞), pasayda satu ku Pu-Taw-Ya (葡萄牙) ibayubayuwan a palekal.

cunli 總理[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

葡萄牙人民決心保衛國家獨立,捍衛公民基本權利,確立民主制度的根本原則,確保法治在民主國家中的最高地位,開闢走向社會主義社會的道路,以尊重人民的意志,建設一個更為自由、更加公正和更多友愛的國家。

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) tamedaw pabalucu amidipud tu kanatal ami sateked, mamidipud tu madayumay a tademaw. palutatengan tuni kakapah nu siwantany a kawaw. sapapalutatengay nu kanatal nu satalakaway a mamikuwanay, pasayda i tapang nu tapang a dadan, kasikaden ku tademaw a icelang, patideng tu misakapah misakanamuh tu tademaw, saka patelungan atu misakapah tu nikasanamuh nutawan a kanatal.

總理是葡萄牙的政府首腦,負責領導政府工作,任期四年。總理由總統根據立法選舉結果任命,一般為議會多數黨的黨魁。

cunli sa u Pu-Taw-Ya (葡萄牙) nu sifu a sitangahay a tademaw, sitatungasay amililid tu kawaw nu sifu, sepad amihcaan kuni pikuwan. cunli han naw cuntung kusiwantanay u lipuing kumi singkiway a patahkal, hucunu giing katuuday u dankuinami.

葡萄牙政府包括總理、副總理、各部部長以及正副國務卿,負責處理國內政治事務,是最高行政機關。政府擁有行政權,在自身運作領域、共和國議會通過的一般法律的具體細則領域,以及共和國議會承認的立法授權所覆蓋的領域擁有有限的立法權。

u sifu nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) idaw ku cunli, fucunli, atu nudumaan akawaw nu puceng atu nu sakakaay nu sakatusa a sakakaay nu kuowucin, situngs mikawaw tu nu kanatal a cence a kawaw, nu satalakaway nu kanatal a kakawawan, sifu idwku kakuwawen akawaw nida , Kung-He-Kuo-Yi (共和國議) masa’usiya nu hucunu hulic a nuadidi'ay a kakawaw, atu Kung-He-Kuo-Yi (共和國議) giing palutatenga tuni pabeliyan acaay ka supetu’kaidawan nu lifu a kinli.

總理及各部部長組成部長會議,作為國家內閣。每屆政府必須將施政綱要交付共和國議會討論,倘若其方案未被議會以絕大多數多數否決,內閣成員便能繼續保有其職位。

cunli atu nudumaan a puceng patideng tu puceng anipikaygi, sanu kanatalan nu nake. tu mihcaan nuni pikaygi nu sifu kanca apataydaan naca i kuohua amatatengil, anu kaiyan nu katuuday nu ihua, nuilabuway mamikuliya a tademaw taneng henay i kanatalay amikuli.

kamu語言[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Kamu nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) 葡萄牙語[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

葡萄牙的官方語言是葡萄牙語,屬於羅曼語族。葡萄牙語脫胎於古代拉丁語,在大約2,000年前由被羅馬同化的伊比利亞半島凱爾特人、琉息太尼亞人和伊比利亞人所使用。

tada kamu nuheni ku Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a kamu, nu Luo-Man (羅曼) asasa kamuen. Pu-Taw-Ya (葡萄牙) ni alesan nu La-Din (拉丁) akamu, kya i 2000 mihcan naw malicaday tu Luo-Ma (羅馬) Yi-Pi-Li-Ya (伊比利亞) a subal nu Kay-El-Te (凱爾特) tademaw Liw-Si-Tay-Ni-Ya (琉息太尼亞) tademaw atu Yi-Pi-Li-Ya (伊比利亞) a tademaw mitadu.較為成熟的葡語起源於葡萄牙北部以及西班牙的加利西亞,稱為「加利西亞-葡萄牙語」,在葡萄牙獨立建國前流行於當地。15至16世紀,隨著葡萄牙人的航海活動和殖民擴張,葡萄牙語得到廣泛傳播。

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a kamu tu lalingatuwan namakayda i amis nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) atu Sipanya (西班牙) a cialisiya (加利西亞), panganga hantu cialisiya (加利西亞) Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a kamu, itini i Pu-Taw-Ya (葡萄牙) misateked patideng tina niyaduan. sabaw tu lima katukuh sabaw tu enem a seci, miduduc tui bayuay a kawaw atu misa ahebal tu patidengan, sisa u kamunu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) katinengan tunu katuuday.

sapiwundu體育[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) a wundu’ 葡萄牙體育[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

克里斯蒂亞諾·羅納度是現今葡萄牙國家足球隊隊長,為世界上最為傑出的足球運動員之一

Ke-Li-Se-Sang-Ya-Nuo.Luo-Na-Du (克里斯蔏亞諾.羅納度) nu aydaay satinengay a kanatal mitukuday tu mali a mililiday, u kitakit sasi nganganay numi tukuday a miwunduay a tademaw.

足球是葡萄牙最受歡迎的體育運動,建立有從業餘水平到世界級職業水平的完善足球聯賽系統,且培養有眾多世界級球星。葡萄牙亦擁有許多出色的足球教練員.

sakanumuhan nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) kumitukuday tu mali a wundu, patideng tu namuhan amitukud tu mali a tademaw atu nu kitakit nu matinengay a mitukuday a tademaw silahciay anipi kadademec a kawaw, yadahtu kuni papinanam nuheni tu kanatalay numi tukuday tu mali a tademaw. Pu-Taw-Ya (葡萄牙) hantu yadah tu kumala saydangay a tademaw.葡萄牙是傳統田徑強國,奪得有許多歐洲賽事、世錦賽和奧運會的獎牌。棍術是源於葡萄牙北部的傳統武術,對抗雙方使用棍棒互相擊打。。游泳和水球是流行於葡萄牙的兩大水上運動。

Pu-Taw-Ya (葡萄牙) nu laylay nu sasasiduba’ay a kanatal, yadah tu i Ocuo ku sapi dademec a kawaw, secinsay atu awyunhu’ nu kawlah. Kungsu’u laylay nu Pu-Taw-Ya (葡萄牙) namaka amisay a laylay nu wusu’, katatusaan u culay ku saka tatiik amasa sedsed. mingduya atu nu nanumay u Pu-Taw-Ya (葡萄牙) ku satabakiay nui nanuman a wundu.