Romania

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋
Flag of Romania.svg
u hata nu Romania

u Romania (羅馬尼亞) sa i labu nu Europe, itiza i 46 00 N, 25 00 E

u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 238,391 km2

u ahebal nu lalaay sa izaw ku 229,891 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 8,500 km2

hamin nu tademawan sa 21,599,736.

kakalukan umah sa 60.70%, kilakilangan umah sa 28.70%, zumaay henay umah sa 10.60%

tapang tusu nu kanatal (首都)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tapang tusu nu kanatal sa u Bucharest.

kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakining nu kanatal demiad sa 1 bulad 12 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Klaus Iohannis, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 12 bulad 21 demiad.

cunli (總理)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u cunli nu Romania (羅馬尼亞) ayza sa ci Florin Cîțu (弗洛林·克楚), micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 12 bulad 23 demiad.

Roma-niya (羅馬尼亞Romania)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

羅馬尼亞(羅馬尼亞語:România)位於歐洲東南部。國境西方分別為匈牙利與塞爾維亞接壤,保加利亞在南方,北方與東北方則是烏克蘭與摩爾多瓦共和國。

Roma-niya (羅馬尼亞)(Romania kamu : România)itda i Ocuo (歐洲) wliy timul. kanatal nu tipan u Siungya-ii (匈牙利) atu Sayel-wieya (塞爾維亞) malalitin ku lala, Pawcia-liya (保加利亞) itida i timulan, amis atu wali amisan sa u Uke'-lan (烏克蘭) atu Muoel-dowa kunhekuo (摩爾多瓦共和國)

羅馬尼亞有一小段位於黑海邊的海岸線,多瑙河幾乎佔了南邊與保加利亞之間的國界大半,並且從該國東邊海岸流入黑海的西岸。

Roma-niya (羅馬尼亞) idaw ku apuyuay nu Hai-hay (黑海) a dadipasan, Duonaw-he (多瑙河) mamim ku timulan atu Pawcia-liya (保加利亞) tu laad a kanatal nu pangkiw, namakayda i kanatal nu waliyan a dadipasan pasayda misilsil i Hai-hay (黑海) a nutipan.

羅馬尼亞的首都為布加勒斯特,位於該國南部多瑙河支流登博維察河所流經的平原地帶上,是羅馬尼亞第一大城與工商業城市。

Roma-niya (羅馬尼亞) a sudu u Pucia-lesete (布加勒斯特), itida i kanatal nu timulan nu Duonaw-he (多瑙河) numa cipaay a nanum Tenpuo-wieca (登博維察) sawac nikaydaan nu enalay a nanum, u Roma-niya (羅馬尼亞) sayaway a tabakiya nu duse atu cacakayan a duse.

sakaudip經濟[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

sakaudip nu Roma-niya (羅馬尼亞) 羅馬尼亞經濟

在第二次世界大戰之前,羅馬尼亞是歐洲第二大的食品生產商。

itini i sakatusa anikalepacawan nu ayawan, Roma-niya (羅馬尼亞) u Ocuo (歐洲) sakatusa a tabakiay nu kakanen saka silaculan a pacakayay.

在1937年透過高達720萬噸的石油產量,其經濟成長全歐第二,世界第七。羅馬尼亞探明天然氣儲量為7260億立方米,在已知探明天然氣儲量的國家中排名第30位 。

itini i cacay a malebut siwa a lasubu taul a bataan idaw ku pitu (1937) a mihcaan, namakayda i hatidaay a talakaw nu pitu a lasubu idaw ku tusa a bataan (720) a mang anikasi heciyan nu simal, nikacelak tu sakaudip han hamin nu Ocuo (歐洲) u sakatusa, i kitakit han saka pitu. Roma-niya (羅馬尼亞) nisupedan tu simal han pitu a malebut tusa a lasubu enem a bataan (7260) a walwalen lifunmi, katinengan pisupedan a kanatal han u saka tulu a bataan ku kasongangan.

第二次世界大戰結束後,羅馬尼亞成為東方集團的一員,並實行社會主義式的計劃經濟。

sakinatusa nu kitakit ani kalepacawan tu hedek, Roma-niya (羅馬尼亞) mala waliyan masakaputay a kaput, mikiyaku tu siykay a hican mikiyaku ku sakaudip.

身為東方集團的一員,羅馬尼亞限制私有經濟的發展,在工業上不允許私人企業存在,商業和服務業均為國家或集體所有制。

nuwaliyan a masakaputay nu tademaw, Roma-niya (羅馬尼亞) pasaluimeng tu nuudip a cacelakan, itini i kakuliyan han caay pisulul tu muudiptu akakuwaw nu kakuliyan, pacakaya atu midiputay a kawaw nu kanatal atu msakaputay a kawaw.

羅馬尼亞革命之後,採取一系列自由化政策實施改革,任何個人,包括國營單位或合作單位的員工、農民及退休者,均可申請經營各種工商業和服務業活動。

Roma-niya (羅馬尼亞) nika caculiyan satu, misa lihalihalay tu misumad tu sakalihalay, dumasatu a tademaw, milihida tu nu sifu a kakulian atu mapapadangay a kaput, mawmahay atu mihedekay tu mikuliay a babalaki, taneng misinsi tu masahicaay a kawawan atu sapipadang midiput a kakawan.

2007年1月羅馬尼亞進入歐盟並促使其國際貿易自由化,其中羅馬尼亞和保加利亞的加入也使歐盟船隻得以通過黑海。

tusa a malebut idaw ku pitu (2007) a mihcaan Roma-niya (羅馬尼亞) micumud tu Omum (歐盟) a kanatal mala lihalaya a nipisiwbay, România (羅馬尼) atu Pawcia-liya (保加利亞) tuni picumudan u O-Mon (歐盟) a balungan taneng milauyd tu Hyehay (黑海).

kamu語言   [mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

羅馬尼亞的官方語言是羅馬尼亞語,淵源自拉丁語,語言結構與附近東歐國家所使用的斯拉夫語族語言十分不同。

Roma-niya (羅馬尼亞) a kumu han u Roma-niya (羅馬尼亞) a kamu. nama kaydaay i Latin (拉丁語) a nakamuwa, u kamu nuheni atu biyaw u Don-o (東歐) a kanatal a nakamuwan tu Sela-hu (斯拉夫) a kamu caykalecad.

羅馬尼亞文是一種與西語、葡語、法語與義大利語較為接近的羅曼語族語言。在羅馬尼亞使用羅馬尼亞文作為母語的人口佔了91%,其次則分別是匈牙利語與羅姆語。

Roma-niya (羅馬尼亞) a cudad nu cacaya atu Sie’(西語), pue’(葡語), Fae(法語) atu E’talie (義大利語) micapitu Luomane (羅曼語族) a kamu. itini i Roma-niya (羅馬尼亞) musakamu tu Roma-ni-ya wen (羅馬尼亞文) tada musakamuay a tademaw han makaalatu siwa abataan idaw ku cacay (91%) a kilac, kilul satu u Ciunyali (匈牙利語) atu Luomu (羅姆語) anakamuwan.

二戰以前,德語是羅馬尼亞境內的最大少數民族德意志人的母語,因此也曾是羅馬尼亞使用人數最多的少數民族語言之一,至今在外西凡尼亞地區仍有較大影響。

nu ayawan sakatusa ani kalepacawan, Deey (德語) u Roma-niya (羅馬尼亞) ilabu u satabakiya nu adidiay a binacadan nu Deeyce (德意志) a tadakamu, sisa naw Roma-niya (羅馬尼亞) numu sakamuay nu saadidiay musakamuay nu binacadan, katukuh ayda i hekal Sifan-niya (西凡尼亞) aniyadu satabakiay nika lalidan.

法語則一直是羅馬尼亞境內最多人會使用的外語,該國也是法語圈國際組織(la francophonie)的成員國,但近年來其比例已被英語後來居上,後者是大部分羅馬尼亞年輕族群第一優先學習與使用的外語。

Faey (法語) mahidatu u Roma-niya (羅馬尼亞) kanatal nu sayadahay musakamu tunu putahaya a kamu, nina kanatal a Faey (法語) unu kitakit nikasakaput(la francophonie)a tademaw, aydatu a mihcaan a kilac ku sausi han makiayaw tu nu igu, nikudanay a nakamuan u Roma-niya (羅馬尼亞) a masa kapahay nunipinanaman atu milihida musakamu tu hekalay a nakamuan.

根據Eurobarometer report(2006)的報告,羅馬尼亞有29%的人口、即620萬人口使用英語。

skamusa Eurobarometer report(tusa a malibut idaw ku enem 2006)anipatahekal, Roma-niya (羅馬尼亞) idaw ku tusa a bataan idaw ku siwaw (29%) a kilac nu tademaw, nu enenmay a lasubu tasa a bataan nu mang a tademaw mu sakamu tu igu.

singzia宗教[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

羅馬尼亞是世俗國家,沒有國教。多數人信奉羅馬尼亞東正教,少數人信奉羅馬天主教和新教。

Roma-niya (羅馬尼亞) u lihalaya a kanatal, inai ku tatengaay nu singzia nuheni. katuuda nunipisingziaan u Roma-niya (羅馬尼亞) duncenciw (東正教), caay ka hacica kumi singziaay tu tinsukiw atu baluhaya a kiwkay.

kitidaan地理[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Roma-niya (羅馬尼亞) kakitidaan 羅馬尼亞地理

羅馬尼亞土地面積238,391平方公里,是東南歐面積最大的國家,並在歐洲排名第十二。

Roma-niya (羅馬尼亞) tada lala nuheni 238,391 pinhan kunli, u Donnano (東南歐) a lala' stabakiya nu kanatal, itini i Ocuo (歐洲) saka silsil nu ngangan han cacay a bataan idaw ku tusa.

羅馬尼亞和塞爾維亞、保加利亞之間主要是以多瑙河為界。而與摩爾多瓦之間則是以多瑙河的另一條支流普魯特河為界。

Roma-niya (羅馬尼亞) atu Sayel-wieya (塞爾維亞), Pawcia-liya (保加利亞) u angangan sa u Duonaw-he (多瑙河) kulaad. atu Muoeduwaw (摩爾多瓦) a laad han u Duonawhe (多瑙河) a duma numa silsilay nu nanum u Pulute' sawac (普魯特河) ku laad.

多瑙河與普魯特河在羅馬尼亞匯合後,在羅馬尼亞境內注入黑海,而入海口處所形成的多瑙河三角洲是歐洲最大的三角州,並因為其豐富的生態變化,而被聯合國教科文組織列入世界遺產名單內,並在此建立多瑙生態圈保護區(Danube Biosphere Reserve)。

Duonaw sawac (多瑙河) atu Pulu-te (普魯特河) sauwac itini i Roma-niya (羅馬尼亞) malalitemuh sa, itini i Roma-niya (羅馬尼亞) ilabu micumud i Hiehay (黑海), micumud satu tu datawadaw mala Dounaw-he (多瑙河) Sanciaw-cuo (三角州) u Ocuo (歐洲) satabakiya nu Sanciaw-cuo (三角州), u hatidaay tu nu mahicaay nu lacul nika sasumadan, mala Lenhekuo cuda masakaputay patayda i kitakid nu liwan nababalakian a ngangan, sisa itini hantu patideng sa tu Dounaw (多瑙) aadihan tu dadiputen a kitidaan(Danube Biosphere Reserve)。.

wayway nu lala'地形[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

喀爾巴阡山脈以半環行盤踞中部,山脈以西為外西凡尼亞高原,以東為摩爾多瓦高原,以南為多瑙河平原和多布羅加丘陵。

Ke'elpa-cansan-may (喀爾巴阡山脈) pangkiw nika mulmulan a mueneng i teban nu buyu', buyu a nutipan u hekal nutipan Fanni-ya kawyun (凡尼亞高原), waliyan u Muoetuwaw kawyun (摩爾多瓦高原), nutipan u Tuonaw-he (多瑙河平原) pinyun atu Tuopu-luocia-ciwlin (多布羅加丘陵)。

demiad氣候[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

過渡性溫帶大陸性濕潤氣候,1月平均氣溫-5-1℃,7月平均氣溫20-23℃,年降水量400-1000毫米,東南部較乾燥。

tada diheku tu ku talu kala sengetsengedan a demiad, cacaya a bulad nu hikin nu demiad han - lima – cacay adu’, pitu a bulad nu hekin sa tusa a bataan (20) – tasa a bataan idaw ku tulu adu’(23), mihcaan tunikahetikan nu nanum han makaala tu sepat a lasubu (400) – cacay a malebut (1000) a hawmi, wliyan tumulan kalaacakan.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]