Saudi Arabia

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋

Saudi arabia(沙烏地阿拉伯)

Flag of Saudi Arabia.svg
u hata nu Saudi Arabia (沙烏地阿拉伯)

u Saudi Arabia sa i labu nu Asia, itiza i 25 00 N, 45 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa 2,149,690 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 2,149,690 km2, u ahebal nu nanumay sa 0 km2. hamin nu tademaw sa 28,160,273.

kakalukan umah sa 80.70%, kilakilangan umah sa 0.50%, zumaay henay umah sa 18.80%.

tapang tusu nu kanatal (首都)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tapang tusu nu kanatal sa u Riyadh (利雅德).

kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakinging nu kanatal demiad sa 23 bulad 9 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Salman of Saudi Arabia, micakat a demiad sa i 2015 a mihca cacay bulad tusa bataan izaw ku tulu demiad.

cunli (總理)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u cunli nu Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) ayza sa ci Mohammed bin Salman (穆罕默德·本·沙爾曼), micakat a demiad sa i 2017 a mihcaan 6 bulad 21 demiad.

likisi (歷史)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

沙烏地阿拉伯始於1750年阿拉伯半島中部地區,名為穆罕默德·本·沙烏地的當地國王與伊斯蘭改革家穆罕默德·阿卜杜勒-瓦哈卜共同建立了新政權。

Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) kalingatuwan i cacay a malebud pitu a lasubu lima a bataan a mihcaan i nutepan nu Arab pan-daw (阿拉伯半島), nu Mu-Han-Mu-De Pen Sa-U (穆罕默德.本.沙烏) nuitudaay tu a kuowan atu misamaday a tademaw ci Mu-Han-Mu-De A-Pu-Tu-Le Wa-Ha-Pu (穆罕默德.阿卜杜勒-瓦哈卜) mapulung palekal tu baluhay a kawaw.

在之後的150多年中,沙烏地阿拉伯家族的勢力時起時落,為爭奪半島的控制權不斷地與埃及、鄂圖曼帝國發生衝突,並先後兩次失去政權。現代沙烏地阿拉伯是由國王阿卜杜勒·阿齊茲·本·阿卜杜勒·拉赫曼·阿勒沙烏地一手建立。

nikudan satu nu cacay a lasubu idaw ku lima a bataan, nalaluma'ay nu Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) sawni kapah sawni laecus masasu laecus, mangalay miyala tu sapikuwan tu kumay (半島) caay pisengal atu Egypt (埃及) atu E’tumadikuo (鄂圖曼帝國) amamasuadan, kinatusahenay a amaalaw nutaw ku sapikuwan. aydaay a Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) kuowan ci Apudule.Acice.Pen.Apudule.Lhe’man.Alesaudi (阿卜杜勒.阿齊茲.本.阿卜杜勒.拉赫曼.阿勒沙烏地) ku patideng ayda.

1902年阿卜杜勒·阿齊茲率領一隊人馬從其家族避難地科威特出發,從敵對的拉希德家族手中一舉奪回利雅德。

cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku tusa a mihcaan ci Apudule.Acice (阿卜杜勒.阿齊茲) ladayen nida ku laluma'an mihenangn i Kewiyte (科威特) a malingad. nama kayda i ada ci Laside (拉希德) a lalumaan paylima han amialaw tu sapikuwaw tu Liyade (利雅德).[1]

在1913年至1926年間,阿卜杜勒·阿齊茲相繼征服了內志(納季德)和漢志(希賈茲)兩部分領土。1926年1月8日,阿卜杜勒·阿齊茲成為其統治的領土上的國王。

itini i 1913 cacay a malebud siwaw a lasubu cacay a bataan idaw ku tulu a mihcaan katukuh i 1926 mihcaan , Apudule.Acice (阿卜杜勒.阿齊茲) masasualaw tu Naice (內志) (nacide 納季德) atu Hance (漢志)(Siciwce希賈茲) tusa a lala.1926 cacay a malebud siwaw a lasubu tusa a bataan idaw ku enem a mihcaan cacay a bulad walu ademiad, ci Apudule.Acice (阿卜杜勒.阿齊茲) mala mikuwawnay tu kakitidaan a kuowan.

1927年5月20日簽署的《吉達條約》使得沙烏地阿拉伯正式脫離英國而獨立。1932年9月22日,沙烏地阿拉伯正式宣布統一。1938年3月3日在沙烏地阿拉伯地底下所發現的石油徹底改變了政治

1927 cacay a malebud siwaw a lasubu tulu a bataan idaw ku tusa a mihcaan lima a bulad tusa a pulu’a demiad masasulit kunuheni tu《citatiaei吉達條約》sisa u Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) malingatu tu miales tu Ingkuo (英國) misadeketu. 1932 cacay a malebud siwaw a lasubu tulu a bataan idaw ku tusa a mihcaan siwa a bulad tusa a bataan idaw ku tusa a demiad Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) mihapu tu katuuday misiteked tu kitasa. 1938 cacay a malebud siwaw  a lasubu tulu a bataan idaw ku walu a mihcaan tulu a bulad tulu a demiad itinii Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) isasa nu lala kaadihan nuheni ku simal hidasatu masumad ku cence nuheni.

cen-ci (政治)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

沙烏地阿拉伯是政教合一的君主專制國家。也是目前保留君主制度的國家中少數國王仍擁有絕對權力的國家,1992年開始施行的《治國基本法》規定,沙烏地阿拉伯是由阿卜杜勒-阿齊茲·沙烏地後代子孫所統治的君主制國家,而《古蘭經》則是國家的最高憲法。

Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) u cen-ci atu singciw kapulungan sa a saudiihay a sika sasuwalan a kanatal. sa umiliwanay tu saka atekak nu kawaw nu kanatal nu adidiay a kuowan idaw henay ku sapikuwanay tu kawaw nu kanatal, 1992 cacay a malebud siwaw a lasubu siwaw a bataan idaw ku tusa a mihcaan mlingtu sikawaw tu "ahican ku kanatal a madayumsa (治國基本法)" palucekan, Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) nawci A-Pu-Tu-Le A-Ci-Ce (阿卜杜勒.阿齊茲) u laylay nida kumi kuwanay tu kanatal, u "Ku-lan cin (古蘭經)" satalakaway a sian-fa (憲法).

國家根據沙里亞法行事。沙烏地阿拉伯被自由之家列為「最不自由」的國家之一。沙烏地阿拉伯國內沒有合法的政黨,至今僅在2005年舉行過一次地方選舉,投票權僅限於男性公民。

sakamusa ku kanatal nu Saliyafa (沙里亞法) Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) nu sakalihalay a lalumaan sa "sacaaya ka lihalaya" a kanatal sa. Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) inay ku tatengay a centan, katukuh ayda 2005 mihcaan kinacacay henay amisikiw tunu niyaduay a singkiw, umisingkiwa sa u tatama acacay sa.

理論上,國王的權力受到伊斯蘭教法以及其他沙烏地傳統的約束。在作出重大決定時國王也必須取得其他王室成員、宗教領袖烏里瑪以及其他沙烏地社會中有影響人士的共識。

ukamusa, u kuowan nu cinli malalid nu islamhan (伊斯蘭教法) atu nuduma a Saudi (沙烏地) laylay nu mikuwanan a ni pikuwan. hatida kuni pabalucu’ a pabalucu’tu nudumaay a Wanse adademaw a nabalucuan. u kukay nu sakakaay ci Wulima (烏里瑪) atu nuduma nu Saudi (沙烏地) a makawaw nu tademawan anidateng.

遜尼派支脈的瓦哈比派是國家所奉行的官方意識形態。該伊斯蘭教派通過在全球各地建造清真寺與伊斯蘭學校來向全世界推廣自己的教義。時至今日,沙烏地阿拉伯依然沒有現代國家所擁有的正常內閣,首相與選舉權。

Wa-Ha-Pi pay (瓦哈比派) nu Sun-Ni a iluc (遜尼派支脈) misulul tu kanatalay a talakaway a sasadimelan nu kawaw. nina I-Se-Lan ciw (伊斯蘭教派) malakuud nu kanatal nu maka cuwawcuwaway ani sangaan tu cin-ce-se' (清真寺) atu islamkiw (伊斯蘭教) cacudadan misidin tu kanatal tu nuudip a cacudadan. Katukuh ayda, u Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) caay henay kawnu aydaay a kanatal nu masilemeday nu tatapangan, satalakaway anipi singkiwan.

aaidangan a kawaw (旅遊業)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

沙烏地阿拉伯擁有遼闊沙漠、翠綠山脈和原始海灘、豐富的文化及歷史遺蹟,國內擁有5個世界遺產,但因為是極端保守的穆斯林國家,對於開放大批遊客造訪的討論一直被保守派與官僚封殺。

Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) ahebal kuyu likelikenan, nuni kalangdawnu buyu' atu bayubayuwan, matatungusay nu lalangawan atu likisi nu nababalaki, nina kanatal idaw ku lima a kitakit nuni pahetik nu babalaki.

為了擺脫對原油的依賴,讓經濟走向多元化發展,沙烏地阿拉伯花大筆資金改善基礎設施和開發景點。

amangalay miales tu nipiida’tu simal, tunu sakaudip pasida i nu katudu nu kakacelakan, Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) yadah kunipi patahekal tu kalisiw sapisumad tu nipatideng tu kakitidaan atu misanga tu baluhay a aaidangan.

2019年9月27日,沙烏地阿拉拍宣布開放旅遊業,將首次開放旅遊簽證給49個國家。外國女性可以單獨到訪,且不用穿全黑長罩袍,但觀光客必須穿著得體和遵守當地禁酒令。

2019 tusa a malebud idwa ku sabaw siwaw a mihcaan siwa a bulad tusa a pulu’idaw ku pitu a demiad, Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) pangiha patahkal tu aaidangan, malingatu patahekal tu sasasulidan tu pabeli tu sepatay a pulu’idaw ku siwaw a kanatalan. nudamaay a kanatal nu tatayna taneng a sacacay sa atayda midang, taneng a caay kasi tanayuay nu lumeniay a dikuc, nika u taydaay numidanga nunikasidikus han acaay ka paceba’sa asidikuc atu miduduc tu kawaw nuheni acaay kantupah sa.

Saudi Arab kiwkay (沙烏地阿拉伯宗教)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

法律規定所有國民必須是穆斯林。約85-90%的沙烏地人是遜尼派,而什葉派穆斯林人口約10-15%左右。

nipatideng nu hulic nuheni nuitidaay a tademaw awu Muselin (穆斯林). itidaay a tademaw sa walu a bataan idaw ku lima---siwaw a bataan a kilac u Cennipay (遜尼派) a tademaw, u Seyapay muselin (什葉派穆斯林) a tademaw han sa pulu’- sabaw tu lima a kilac adada’.

官方和佔主導地位的遜尼派穆斯林在沙烏地阿拉伯就是俗稱的瓦哈比教派,屬近代伊斯蘭教復古主義派別,在18世紀阿拉伯半島的穆罕默德·伊本·阿卜杜勒·瓦哈比創立,他常常被形容為伊斯蘭原教旨主義「清教徒式的」、「不寬容的」或「超保守」。

talakaway a tademaw atu mikuwanay tu kawaw nu sun-ni a liuc (遜尼派) itidai Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) tuni kasinganganan u Wa-ha-pi a iluc (瓦哈比派), nuaydaay a Islamkiw (伊斯蘭教) numalumanay a cuipay, itini i sabaw walu a se-ci Arabia a kumay (阿拉伯半島) nu Muhanmuode.epen.apudule-wawhapi (穆罕默德.伊本阿卜杜勒.瓦哈比) kupatidenga, hinaka sasakamuwan nutaw u Islam (伊斯蘭) nuudip tu a kawaw "cin-ciyaw-tu se (清教徒式的), "caay pisulul" (不寬容的)」atu "sakadimel".

然而支持者認為其教義尋求淨化,任何創新或做法卻偏離7世紀伊斯蘭教先知穆罕默德和他的同伴們的教義。佔少數的什葉派面臨就業和宗教儀式的迫害。

u pacukeday a tademaw hidasatu amusakamu amisakapah tu kakawawan, nuni patideng tu kawaw aca atu misabaluhay mibatad tu pitu a seciyan tu Islamkiw (伊斯蘭教) kakatinengan ci Muhanmuode (穆罕默德) atu nukaput nuheni a nicudadan.caay kahacicaay a tademaw nu Seyapay (什葉派) misaayaw tu kakakuliyan atu kiwkay anipi sawacu.

沙烏地阿拉伯是政教合一的國家。伊斯蘭教內極端保守派別瓦哈比派為國教,沙烏地阿拉伯外交政策以在世界各地傳播瓦哈比信仰為重心。

Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) sa ucenciw kapulungan nu kanatal. Islamkiw (伊斯蘭教) tada u madimelay tu a siciw u Wawhapiciwpa’(瓦哈比派) u tada kiwkay sa, Saudi Arab (沙烏地阿拉伯) sakay nutawan a kawaw sa itini i kanatal han patahkal tu ngiha’sa u Wawhapi (瓦哈比) sa ba’ketay a kasaetiman.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]