Shitan

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋
Shitan(獅潭鄉)

Shitan(獅潭鄉)

Shitan(獅潭鄉) a sakuwan ku Miaoli. kumud nu kalesakan, 79.39 km². (kalesakan nu linpanti 10.36 km², kalesakan nu paw-liw-ti 2.57 km²), u kasabinawlan, 387 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 156 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 123 ku yin-cu-min a tademaw. u kasabinawlan, pakalatu 32% (Saysiyat) ku kasabinawlan. u tademaw ilabu nu siyang u paylang ku.

alumanay.https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%8D%85%E6%BD%AD%E9%84%89

Shitan(獅潭鄉)

獅潭鄉(臺灣客家語四縣腔:siiˊ tamˇ hiongˊ;賽夏語:Sawi'),是台灣苗栗縣的一個鄉,位於苗栗縣地理中心,地處苗栗縣大湖地區。

Shitan(獅潭鄉) “Taywan ngayngay a ngalngal han sepat a kinngan a ngalngal, siiˊ tamˇ hiongˊ, Saisiyat, Sawi'”u Tawan Miawli-kin nu cacaya a niyaduan, itida i Miawli-kin kitidaan a teban, kitidaan han i Miawli-kin Tafu kitidaan.

北接三灣鄉,東邊北、南段分別與南庄鄉、泰安鄉相鄰,南鄰大湖鄉,西臨公館鄉、頭屋鄉,西北端一小段與造橋鄉相鄰。

amisan mitules tu Sanwan niyadu’, wali tepal amis, timulan a benis atu Na-cun niyadu’, Tai’an mababiyaw, timulan sibiyaw tu Tafu niyadu’, nutipan militin tu Kunken niyadu’,Tuowu niyadu’, nutipan amisan apuyu han atu Cawciw niyadu’ mababiyaw.

氣候屬於副熱帶季風氣候,溫和多雨,雨季主要在5月至9月。人口4,162人,為苗栗縣人口最少且唯一未滿5千人的行政區,結構上以客家族群為主,約占93.6%。

demiad sa caaykaw caledesay nu puu’ kasibaliyan a demiad, diheku atu yadah ku udad, kaudadan han i limaay a bulad katukuh i siwaay a bulad. tademaw han sepat a malebut cacay a lasubu enem a bataan idaw ku tusa ku tademawan, u Miawli-kin a tademaw saadidi'ay u sakacaay kaedemay nu lima a malebut a sincen kitidaan, pasaupu han u ngayngay ku anganganan nu yadahay a tademaw, kya muenengay han siwa a bataan. enem a kilac.

獅潭鄉,苗栗縣中部,介於仙山、八卦力山與八角棟山脈之間的狹長縱谷,傳說獅潭鄉北端的百壽與永興村交界。

Shitan(獅潭鄉), Miaw-li-kin teban, teban nu San-san, Pa-kuwaw-lisan atu Pa-caw-tun buyu' nu laan a laad nu satanayu'ay a masa wahelulay a diheb nu sauwac, nikatengilan sa Shitan nu amisan a Paysu’atu Wiun-sin niyadu'an ani kalalitemuhan.

橫亙著一座山脈,遠望彷如一頭伏踞的獅子,而獅頭隨著地勢伸入一潭如獅飲水,地方居民稱那座潭為獅潭。

idaw ku mabalatay a cacaya nu buyu, bataden amiadih mahida u cacaya a patusuday a muenengay nu tula, u tangah han milihida tu lala’pasayda ku i nanum mahida uminanumay kya tula, pangangan han nu niyaduay atademaw han u tula a banaw han.

據說,當時每逢初一、十五前後,居民可聽到潭邊傳來鑼鼓聲,後來中豐公路開闢後,斷了此脈,便不再有此聽聞了。

sakukamu sa, tawya tu nutaywan a kuyumi nu saka cacay, sabaw tu lima a demiad sa, niyaduay a tademaw makatengil tu namaka banaway nipituktukan tu ta tuktukan a suni, nikudan satu nu Cun-fun a dadanan tunika masadadan sa, maputun kya buyu, hidasatu caay tu pakatengil ku binawlanay a tademaw.

「獅潭」隨著舊潭名一直沿用至今成為鄉名。清同治年間,獅潭仍是原住民居地,直到光緒年間黃南球率客家移民入墾才開始為漢籍居住地。

“Shitan”kilul satu malumanay a ngangan katukuh ayda uydatu ku ngangan mala aydaay a niyaduay a ngangan. kahulaman a mihcaan, Shitan han u yungcumin ku muenengay tina niyaduan, katukuh i kunsiu a mihcaan ci Hun-na-ciw mililid cinida tu ngayngay mabulaw tayda mikaykun kya malingatu a idaw ku layak tayda itida a mueneng.

台灣清治時期末期至日治初期,獅潭地區為一街庄,稱為「獅潭庄」,隸屬於苗栗一堡。1901年11月,全台設置二十廳,該莊隸屬於苗栗廳。

Tawan Cin-ce a zitay nikudan tu katukuh i kadipunan nu aayaw, Shitan a niyaduan u masa cacaya a niyaduan, pangangan han tu “ Shitan niyadu’”,u Miaw-li nu masa niyaduay. cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku cacay a mihcaan sabaw tu cacay a bulad, mamin ku Tawan mapatideng tu tusaay a bataan a nusifuwan ani patideng tu kakawawan tu luma’, nina niyadu’han u Miaw-li a Miaw-li sifuhan.

1909年10月,合併二十廳為十二廳,該庄改隸屬於新竹廳。

cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku siwa a mihcaan cacay a bataan a bulad, pulungen tu tusa a bataan u sabaw tusa a sifu nu kakitidaan, u ninaniyadu’sumad hantu u Sincu sifu han.

1920年,廢十二廳改設五州二廳,隸屬於新竹州大湖郡,下有獅潭、八角林、桂竹林大字。戰後獅潭庄改制為獅潭鄉,隸屬於新竹縣。1950年桃、竹、苗分治,獅潭鄉改隸屬於苗栗縣。


cacay a malebut siwa a lasubu tusa a bataan a mihcan, lawpesen ku sabaw tusa a kakitidaan a sifu sumad hantu limaay a kakitidaan tusa a sasifuan, unu Sin-cu a kakitidaan a Tafu kakitidaan, i sasa han idaw ku Setan, pa-caw-lin, kuycu-lin tabakiay a sasulitan. nikudan na malepacaw Shitan kitidaan sumad hantu Setan niyadu’, unu Sincu-kin tu ayda. cacay a malebut siwa a lasubu lima a bataan a mihcaan, Taw, Cu, Maiw mababenis tu kakitidaan, Setan niyadu’sumad han unu Maiwli-kin.

kakawawen tu sakaudip (產業經濟)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

早年鄉內農作以稻作及香茅為主,後來因稻米供過於求、香茅經濟利益不再,再加上觀光的興起,南三村改以草苺為經濟作物,道路沿途可見草苺園及販售草苺的商家。

yamahida niyadu'ay a tademaw u tipus ku sakay liwmah atu kusuy a angnganan, nikudan satu tada yadah tu kuni palumaan tu tipus, kusuy caay tu kakapah ku aca, macunus tu nuni palekalan tu tataydaan amidang, Nasan-niydu’han u kamacal ku papalumaan tu sakaudip nuheni, muculil ku kadideng itepal nu dadadadanan maadih tu a kaydaan kuni paluma tu kamacal atu pacakaya tu kamacal a pacakaya nu malalumaay.

北四村經濟作物為水果及茶葉,尤以「仙山茶」為知名,在新店村靠近永興村的中豐公路旁設有獅潭茶街推展觀光。

Pase niyadu'an nu sakaudip u palumaan tu maduhemay a kudamunuan atu ucia, u “San-sin a uciaan” ku sakasingangan, itini i Sin-tan niyadu' micapiay tu Iun-sin-niyadu’a Cun-fun a kakaydaan a dadan idaw kuni patiden tu Setan a uciyaan nu patiyamay anipicuduh tu aaidangan nu aadihan.

patiyamay malahad (市街發展)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

汶水街道:汶水因處地利之便,是進出大湖、獅潭、錦水三地的交通要道,具轉運之便,是獅潭鄉境內最早有商業聚集規模的街道。

Wan-suy patiyamay, Wan-suy lihalay ku tataydaan, u sacumud sakatahkal nu Ta-fu, Shi-tan, Cen-suy nu tuluay a kakaydaan adadan, u sakay lalalinengan nu saka lihalay a kakitidaan, u Shi-tan nu labu yadah ku patiyamay nu kapulungan a kakaydaan a dadan.

1909年舖設的苗栗至南湖的輕便鐵道在汶水設有站點,1960年代是汶水極盛時期,轉運功能在此時達到高峰,然而發展受限於街道狹小的因素,部分機能由汶水溪對岸大湖鄉水尾取代。

cacay a malebut siwa a lasubu idaw ku siwa a mihcaan nipasaksak nu Miaw-li katukuh i Na-fu a ahemaway a dadan nu silamalay a kisia’itida i Win-suy ku  nipa tideng tu kakacawan nu tisiabu’, cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan a mihcaan u sakapahay nu Win-suy a mihcaan tawya, sayadahay nu kalalaliyunan nu cacelakan a mihcaan tawya, namahidasatu tunika celakan tada’ adidi’tu ku dadan, sisa idaw ku duma nu sakakawawan nu Win-suy a sauwac nu nuayawan Tafu Sauy-wai  kumiyalaay tu tina kawawan.

Sin-tan laylay a patiyamay (新店老街)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

新店街道,從獅潭庄役場設立後開始有市區的發展,當年的市區是現今獅潭國小至大東勢口。

Sin-tan a dadan, namakayda i Shi-tan kitidaan nipatidengan tu tuud patideng sa amalingatu idaw kunika malahad nu dadan, tawyaay a dada nu patiyamay han nu aydaay a Shi-tan a wawaay a cacudadan katukuh i Ta-tun-se a sacumud.

1946年後在鄉內機關興建後,市區才轉移到獅潭國小與村史博物館之間。獅潭戲院設立在今義民廟廣場前,足見當年新店市區繁榮景況。

cacay a malebut siwa a lasubu sepat a bataan idaw ku enem a mihcaan itini i niyadu’ patideng tu kakuliyan nu sifu’ mapatideng satu sa, namaka lumaluma'anay pasaida i Shi-tan nu wawaan a cacudadan atu niyadu' likisi nu pu-wu-kun anu laadan. Shi-tan a kakacuduan nipatideng i aydaay a I-min biyuwan a putahan, maadih numita ku tawyaay a Sin-tan-se anika cemelakan nu kakawaw nu tawyaay a kawaw.

laliwkuan (旅遊)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

汶水老街,位於省道台6線、台72線、台3線旁,附近有位於大湖鄉的雪霸國家公園管理處暨汶水遊客中心及法雲禪寺。

Win-suy naaywan a dadan, itida i sen-taw’-tai enem a dadanan, tai pitu a bataan idaw ku tusa a dadanan, tai tulu a dadanan nu tepalay, micapi idaw ku Ta-fu nu niyadu'an a Sia-pa’-kuo-ciw-kun-yung mamikuwanay nu Win-suy aaidangan nu aadihan atu Fa-win biyu.

(位於苗栗縣大湖鄉,由台3線省道南下方向右轉橫跨大湖溪的『彼岸橋』,即可抵達法雲禪寺。法雲禪寺以遠眺美景之展望視野之佳而聞名。)等著名景點。

“itida i Miawl-i-kin Taf-u niyadu’u tai sakatulu a dadan pasayda i timulan nu kawanan milakuuyd tu Ta-fu sauwac a “Pian kayakay”, kya makatukuh i Fa-wun a biyuwan. Fa-wun a biyu batadeng amiadih bangcal sa adihen u tada kasinganganan kyayu biyu .

. 南港溪中、下遊河段水質之污染狀況較嚴重,水質已明顯惡化,水色經常呈現青綠色或偶爾呈現深黃色或橘黃色,而水質亦不佳,久為沿岸居民所詬病。

Na-kun sauwac sa, isasa nu nanum micidek ku sakacikiyan numa ibukay a nanum, angtulsa kuyu nanum, u nanum han hina langdaw kuyu kulit alahican adihen mala takuliyaway a kulit atu kamakamaan a kulit, caay henay kakapah kuyu nanum, kalingesan tu nu nimi lilisa tu sawacan a niyadu'ay a tademaw.

主要是受到中、下遊河段沿岸之工廠排放之大量工業廢水與少部份的畜牧廢水,長期污染後所導致的混濁溪水顏色。此中、下遊河段,同時也是三灣鄉和造橋鄉,頭份市和造橋鄉間的天然界河。

tada’mapabelun nu teban, sasaay nu mililisay tu numikuliay miubi’ apalikid tu nuni sakakawawan nu maibukay nu la’cusay a nanum atu adidi'ay nu papahabayan tu babakahan tu la’cusay a maibukay a nanum, hatidaay tu kuni katanayu'an nuni pibakahan tu maibukay a nanum a sikulitay a nanum. nina teban, isasaay, u San-wan niyadu'an atu Caw-ciaw niyadu'an , Tuo-fun’-se atu Caw-ciw niyadu'an nu sakalihalay nu lalalitimuhan a sasawacan.


nikasakuwakuwan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Shi-tan mala 7 a cuuwen atu 1 ku niyazu’. kina cacay a niyazu’sa, Sawi(百壽部落).

namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]