midiputay
“midiputay” “kamu nu Ing, Watchmen” u sabaw tusa aazihan “limited series” mangga a cudad, misulitay ci Ay-lun·mu-al “Alan Moore”, mikulitay ci Ta-wi·Ci-pu-lu-s, atu pikulitay nu mikulitay ci Ye-han·Si-cin-s “John Higgins”. uyni a mangga nu DC mangga a kusimakay 1986 katukuh 1987 a mihcaan cacay ku nipatahkalan, zikuz kilul pinaay ku nipatahkal malaheci ku cacayay a cudad. malecad a ngangan nisumadan tu tatenga’an a taxdemaw a kacudu i 2009 paazih, ci Ca-ke·Snay-te ku situngusay pasubana’. midiputay tinengan nu zidazy a zysi pay-ta-ing a kungku, mala u 1923 a mihcaan u sakapahay a kungku a nipatakalan.
《守護者》（英語：Watchmen）是部十二集的限期系列（limited series）漫畫書，創作者為編劇艾倫·摩爾（Alan Moore），畫家大衛·吉布魯斯，以及上色畫家約翰·希金斯（John Higgins）。本系列漫畫由DC漫畫公司自1986至1987年單期出版，並在後來數度發行結集成獨冊的單行本。而同名改編的真人電影也於2009年上映，由查克·史奈德執導。守護者受時代雜誌百大英文小說認同，成為自1923年以來出版的最佳英文小說之一。
nisangaaan a kungku 創作背景
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]“midiputay” a kungku makayniay ci Ay-lun·Mu-al pazayza DC mangga nipatahkala tu nizatengan, nauyaan micakay tu DC mangga makay Ca-al-tun-mangga a kusi “Charlton Comics” tungusay icelangay iyung a tademaw. uyza ci Ay-lun-mu-al a nizatengan a kungku katuud ku tademaw lacus tu micukaymas tu anuayaway a kungkuan, namahiza cu-zen ku misulitay ci Ti-ke·Cyaw-tan-now “Dick Giordano” sazikuzay ci Ay-lun·Mu-al ku patahkalay misumad auyaan a nisanga’an ku malaangangan.
《守護者》的故事源自於艾倫·摩爾向DC漫畫提議的構想，原本採用的是DC漫畫先前收購自查爾頓漫畫公司（Charlton Comics）旗下的超級英雄人物。然而艾倫摩爾構思的故事會讓許多人物無法再使用於未來的故事中，因此主任編輯迪克·喬丹諾（Dick Giordano）最後建議艾倫·摩爾改用原創的角色。
Ay-lun·Mu-al makay “midiputay” a kungku mala paengilay nu ayzaay a lihalaw tu miwasil tu icelangay nu iyung “midiputay” a kungku i nizatengan a likisian, ayzaay a Ameylika atu Su-lyen cayay tu panukas tu bakudang a ngangayawan, mibuut tu pahulicay mapasatezep tu nu hulic, hamin nu miubutay ancaay pilimek patadu mikawaw tu nu cenbu.
kungku tini i kasa tatapangan a malaangangan palekal atu ucaucay, misulit tu pinaay nu mialesay a icelangay iyung amikinsa tu cacay piedap nu cen-bu tu icelangay a iyung
艾倫·摩爾藉由《守護者》的故事來當作反應當代焦慮感與解構超級英雄概念的工具。《守護者》故事發生於架空歷史中，此時的美國正與蘇聯逼近無可挽回的核子戰爭中，自發性的扮裝執法者已被法律明文禁止，絕大部份的扮裝超級英雄若不是已退隱就是替政府工作。
kungku tini i kasa tatapangan a malaangangan palekal atu ucaucay, misulit tu pinaay nu mialesay a icelangay iyung amikinsa tu cacay piedap nu cen-bu tu icelangay a iyung tu pipatay tu tademaw, pacici’ tuhenian kanca muliyaw mingayaw, sazikuzay kanca amisuayaw kuheni tu nisabalucu’an nu ayaway a kaput, maedem mapatay ku pinaay a lasubu emang ku nayay ku cumi a nikauzipan miseki tu bakuday a ngayaw.
故事著重於各主角的角色發展與掙扎，描寫幾位已退休的超級英雄為了調查一名政府贊助的超級英雄謀殺事件，迫使他們必須重披戰袍，最後導致他們必須面對由一位過去同伴所策劃，足以殺死數百萬無辜生命的核戰陰謀。
misabaluhay, tu “midiputay” kahenulan misabaluhay ku nisanga’. Ta-wi·Ci-pu-lu-s i hamin nu manggaan uyza micukaymas tu cacay belih siwa ku pasazuma tu madayumay sanga’en, acaay ku muliyaway micukaymas mahiniay pacici’ sanay matawa mahiniay kasapinangan.
創意方面，《守護者》著重的是其創新的結構。大衛·吉布魯斯在整部漫畫中均使用一頁九分格的基本結構，並不時重複使用如沾有血跡笑臉這樣的符號。
caay ku sazikuzay aazihan dada’, cacay aazihan a mangga patahkal tu zumaay micunus tu nisupedan, ngay hamin mangaleb hekalay a mangga. hamin nisulitan a kungku musakamu tu zumaay a kung, uyni a manggaan nu zumaay atdedemaw aniasipan a mangga “micidekay lumeni’ay balunga” “Tales of the Black Freighter”
除了最後一期外，每一期漫畫中均刊載了額外的補充檔案，讓整部漫畫的背景更加完備。全篇故事的敘事則又與另一個故事相交錯，這個漫畫中的漫畫是由其中一名人物所閱讀的《黑船傳奇》（Tales of the Black Freighter）。
“midiputay” anu mahicahica i manggaan atu sinsinbunan kapah mamin ku kamu, mala u kapahay a nisanga’an tu sinsinbunan a manggaan. i 1988 a mihcaan, pakala tu yi- kow a kawlah-uyza likisiay dada’ ku pakalaay tuyni wen-sye-kawlahay tu mangga, i 2006 a mihcaan, pakala tu ziday nu Ameylika zyasi mala u likisiay “makay 1923 a mihcaan malingatu, uyni ziday zyasian mihcaan a sinbun u sakapahay 100 ku cudad nu ing-won a kungku. i kinapina mitanam misumad misulit pala kacuduen kuyni a mangga, taw-yen Zack Snyder nu midiputay a I 2009 a mihca tulu a bulad patahkal paazih.
《守護者》不論在漫畫界與主流媒體都受到極佳的好評，被視為漫畫媒體中的經典作品。於1988年，奪得雨果獎─也是歷史上唯一一套榮獲此文學獎的漫畫；於2006年，獲美國時代雜誌選為史上（[自1923年起，這年是時代雜誌的創刊年）最佳100本英文小說。在數度將本漫畫改編為電影的嘗試後，導演Zack Snyder的守護者將於2009年三月上映。
“midiputay” a kungku sikawaw i 1980 a ziday tatenga’ay a kitakit u nizatengan a kitakitan, cayay kalecad izaw ku icelangay iyung. uyni a cudadan Ameylika Ameylika izaw ku icelangay iyung, hamin malilid masumad yadah ku tatenga’ay kitakitay a kawaw, patinaku pingayaw nu Ye-nan atu kala cungtungan ni Ni-ke-sen.
《守護者》的故事發生於1980年代現實世界的架空世界中；唯一的差異點在於超級英雄的存在。在此版本的美國由於超級英雄的存在，大幅的影響並改變了許多現實世界中的事件，例如越戰以及尼克森的總統任期。
amitatungus tuyni a kungku tu ayzaay anizatengan, saca kanahatu “midiputay” misabakingay nu hulic hina mapangangan tu icelangay iyung’ nika uyni cacay ku mahapinangay sitanengay ci Man-ha-tun-pow-se dada’. kaizaw ni Man-ha-tun-pow-se mapabeli ku Ameylika amalakui’t ku Su-lyen a pingayaw, mangaleb caay tu kakapah ku tatusaay a kanatal.
為符合本故事現實主義的基調，因此雖然《守護者》中的扮裝執法者常被稱為「超級英雄」，但唯一具有明顯超人能力的只有曼哈頓博士。曼哈頓博士的存在賦予美國超越蘇聯的戰略優勢，也造成兩國間不斷惡化的緊張情勢。
namahiza, caay kakapah ku piazih nu katuuday tu sakay icelangay iyung, i 1977 a mihcaan maawas ku pisatezep nu hulic tu icelangay iyung. namahiza katuud ku mialesay milimekay iyung, Man-ha-tun-pow-se atu pakatawaay lalid ku cen-bu patizeng tu tademaw a misakawaw, nasumad ku bihid ni Low-sya lalid muculil i lilis nu hulic.
此外，大眾對於超級英雄的觀感不良，導致在1977年通過法令禁止超級英雄。許多英雄因此退隱，曼哈頓博士與笑匠持續以政府編制幹員的形式運作，而變臉羅夏則持續遊走於法律邊緣。
tademaw 人物
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]Ay-lun·Mu-al makay “midiputay” misanga’ tu sepat lima a lamangan ku “masasuadaay” a kitakitan, ngay u miasipay kakuniza sa paketun tuyza u katinengan a nizatengan nu uzip. caay patatenga’ ci Mu-al “pacici’ sa apacumud” mibelih tu sakalatademaw” tayza i laway nu miasipay, mcacu’isay caay kalecad ku piazih tu kasa iyung a tademaw.
艾倫·摩爾意在藉由《守護者》創造出四到五種「極端相互對立」的世界觀，好讓讀者自行決定哪一方是自己最認同的道德觀。摩爾不相信「（硬塞進）反芻過的道德」到讀者的口中，相反的他採用以矛盾的角度來呈現各英雄人物。
hinisa ci Mu-al kaydihan niyam misanga’ sa u tatenga’ay patahkal tu pa tademawan amin a bihid, pasu sala’cusay azihen a duka. amatineng ku miasipay anu sala’cusay a malaangangan izaw ku kapahay, tadamatinengay a tademaw izaw ku la’cusay
摩爾表示「我們想做的是真實呈現每個人物的面貌，包括最難看的瘡疤。讓讀者瞭解就算是最糟糕的角色也有優點，而最優秀的人物也有其缺點。」
midiputay “Watchmen” 守護者（Watchmen）
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]pakatawaay “The Comedian”/Ay-te-howa· “Ay-ti” ·Pu-lye-ke “Edward "Eddie" Blake” i kalingatu nu kungku sa mapatay tu, u nikapatay niza malingatu tu kunngku. uyni malaangangan i kungkuan a nizateng tahkal, u cidek nu tademaw niza makay zuma malaangangan a nikelid. pakatawaay malaangangan a nisumadan misulit makay Ca-li-tun mangga a kusian lihalay padingiay “Peacemaker”, milabu henay tu Man-wi mangga kusi a tademawan nu pakatinengay i cen-bu tu kawaw a malaangangan ci Ni-ke·bu-loy “Nick Fury”.
笑匠（The Comedian）／艾德華·「艾迪」·布雷克（Edward "Eddie" Blake）
在故事開場時就已死亡，而他的死亡正是讓劇情啟動的事件。此角色在故事中不時以回憶的方式出現，他的人物特質則藉由其他角色帶出。笑匠的角色改編自查爾頓漫畫公司旗下的和平使者（Peacemaker）一角，還加入了漫威漫畫公司旗下諜報員角色尼克·福瑞（Nick Fury）的特質。
Al atu Ci-pu-lu-s hinisa pakatawaan u “misengi ci Kaw·Li-tian Gorden Liddy” a malaangangan, nika sangaleb talakaw icelangay”. pabelien Ci-pu-lu-s ciniza Ke-lu-cyaw·Ma-ke-s a hekal “ngisngis atu sye-cya”, muliyaw paketun ku pakatawaay a syeki patucek tu DC manggaay a tademaw kakatawaanay tayni miazih.
摩爾與吉布魯斯認為笑匠是「類似高登·利迪（Gorden Liddy）的角色，但更為高大強悍」。吉布魯斯給了他格魯喬·馬克思的外觀（鬍子和雪茄），而再決定笑匠的設計時則打定了DC漫畫的人物小丑來參考。
Ca-li·Lye-nu musakamu tu pakatawaay ucacay “nayay ku nizateng atu talaw malinges mainap tu tademaw, nayay ku nizateng a tademaw, nika sakay misaiyung a malaangangan uyni a kamuan kika sangaleban kayadah kailabu ku nipiazih tu zuma a tademaw”.
理查·雷諾描述笑匠是一個「肆無忌憚，憤世嫉俗，虛無主義的人，但對於在扮裝英雄的角色這個議題上卻比其他人物具有更多更深的見解」。
ciniza atu ci Man-ha-tun-pow-s u tizaay i Ci-en-ba-an “Keene Act” malakaui’ tupasatezep tu icelangay iyung zikuz uyza dada’ mapatizengay nu cen-bu icelangay iyung. kanahatu I 1940 a zizay ciniza namitanam mialip tu saayaway Lu-s, nikai sakawalu apiazihan mapatahkal ku tatusaay zikuz naizaw pacena’ ku kasasungaay, mulecuh ci Low-li a tataynaan a wawa. i kacudu “midiputay” ci Cye-bu-li·Tien·Mow-ken ku paazihay tuyni malaangangan.
「他與曼哈頓博士是在基恩法案（Keene Act）通過禁止超級英雄後唯一受政府立案的超級英雄。雖然他在1940年代曾試圖強暴第一代的靈絲，但在第八期中揭露兩人後來曾有段情投意合的短暫情愫，並生下女兒蘿莉。在電影《守護者》中由傑弗里·迪恩·摩根飾演此角。