| |
misanga' tu alibungbung |
中文 |
| 1 |
misanga tu alibungbung sa nanay a hemay |
製作阿里鳳鳳是什麼 |
| 2 |
u cunan ku alibungbung han anu miyalaw tu |
什麼是阿里鳳鳳要去拿 |
| 3 |
sapisanga tu alibungbung wiyni u palingad |
製作阿里鳳鳳就這個林投葉 |
| 4 |
papah nu palingad icuwamiyala sa |
這是葉子,在那裡採呢 |
| 5 |
itida i buyu' idaw i buyu' i tida i lilis nu bayubayu'an |
在山上內, 在海邊也有 |
| 6 |
ibayubayu'an hang sa anumiyala cini da mahini |
在山上,是的他就是長的這樣 |
| 7 |
sicekak sicekak cinida sasangaan nu hitay tu langat |
它有刺,可作為軍方的圍蘺 |
| 8 |
misangat tu langat salangatan hang sa ahicang misalangat |
作為圍蘺,因為有刺才當圍蘺 |
| 9 |
cay katalaw tu bali' u udad tu canacanan |
不怕風吹日曬 |
| 10 |
sisa anu miyala tuyni cay kawdadayumen |
所以採這個沒有那麼容易 |
| 11 |
siceka cunuda micidek ku ceka mamin satu |
它有刺特別有刺 |
| 12 |
miyala tinapalingadan taluma sa sakapah han mibanaw |
我們採回家後要先洗一洗 |
| 13 |
mamin mibanaw sa misinanut cinidaan |
洗的時候要特別的小心 |
| 14 |
amiyala tinacekaan a miyala tinacemaan |
如何把刺弄掉 |
| 15 |
sanu katini' hini cinida mitudis u maikesay kuyni ahebet |
用刀子用削的老的有點難用 |
| 16 |
u nu maku sa hini haw sakapahay hini |
我的是用這樣 |
| 17 |
hini putunan hini han miyalatinaceka |
先切斷再來處這個刺 |
| 18 |
miliceka haw sa anu maliyuh sa wini sakapahay |
要先把刺處理,如果不會..這樣用… |
| 19 |
saycan kuyni winian u tapang hini kya |
這個不要用這一頭 |
| 20 |
akapah ku ….akahenay ….hini u akapah…ku ….aka aka henay…. |
等等….先這樣…....等等…. |
| 21 |
hini u…da hini cila.. tengtengen haw hay sa cila |
這樣拉順著就很容易了 |
| 22 |
hinikapah tu hinicila hayi saan la….miliceka' |
這樣你看就順著了 |
| 23 |
anu winian ku sapihini haw mungangiw |
如果這樣弄會歪七扭八不好 |
| 24 |
milaliw mahiya mapiciw mapiciw tu hay hini miyala |
歪斜佰缺一口不好這樣用…. |
| 25 |
i tebanay hang haen han da matitneng kisu haw saydan haw |
中間的這樣弄…老師你很厲害 |
| 26 |
hang mimelaw tu kawaw nu babalaki kawaw nu babalaki |
是的看老人做的,對啊看老心做的 |
| 27 |
tiyahenay yu micudad henay kaku mahaen ku tabuaku |
當時我還在讀書時我的便當都這樣做 |
| 28 |
taluma' satu banawen, sakapah ahn cinida muhini kya |
拿回到家要先先,再處理然後再這樣整理 |
| 29 |
a bangcal tu bangsis ku hemay hida mahini sepat |
飯會很香,這樣用好四根 |
| 30 |
ayda han tu amalingatu kita a miapit, u kalaculan tu belac haw |
現在開始我們要編,等等要裝米喔 |
| 31 |
hini han tu sa tepisen isasa tepisen cinida |
這樣做二個重疉 |
| 32 |
malahini tu hahiyahiya sa cinida misanga tu kalimucu' |
這樣用,先先做一個角. |
| 33 |
kalimucu nu alibubung kuyni haw sasa pabaw |
這是阿里鳳鳳的肚角再一下一下 |
| 34 |
sakatusa a kalimucu' mamin misanga tu saka tusa |
做第二個角,做好再做第二個角 |
| 35 |
alibungbung sa miapit tu kita tu sasangaan tu hemay |
阿里澎澎先編好把二個角弄清楚 |
| 36 |
hini han cinida miapit sakapah han kuni pisanga kya |
就是這樣弄一定要整理好要拉好 |
| 37 |
kapah kuni pilacul tu belac micumud ku hemay |
要做好米才會放得下 |
| 38 |
nu tahuden nuhemay sa bangsis ku hemay |
要裝的要用蒸的很好飯才會香 |
| 39 |
anu mamin mitahud mahini cinida hini han cunida misanga sa |
如果蒸好…這個這樣..就這樣…. |
| 40 |
mamin sa matalaw mu laliw cinida sa kanca hinin misiket |
如果好了一家要綁起來 |
| 41 |
cinida cay tu kawaswas mulaliw cinida hinituway |
這樣用米粒才不會抖出來 |
| 42 |
tepalay nida ku alan sa mahida tu sasa pabaw isasa ipanaw |
這裡呢一樣一上一下,上面下面的交叉 |
| 43 |
tatepitepik han ku nunuheni haw sa mamin sa tu sa |
一直疊起來,好了的話 |
| 44 |
siketen kuynuyan matalaw mulaliw anu mulaliw sa |
再綁起來!如果掉出來的時候 |
| 45 |
u tiih' tu matepa ayda han tu sa amisakapah tu cinidaan |
就很難找到了,現在我們要整理它 |
| 46 |
muhiya tadikud miapid cinidaan isasa ipabaw |
開始編織一上一下 |
| 47 |
i pabaw i sasa hini han cinida sa mamin sa tu ku tadikuday sa |
一上一下的上下編織到最後 |
| 48 |
amisulsul tu patalabu a misakapah hini han cinida muhini |
現在將穿插好調整好 |
| 49 |
miapit apit han cunida muhini tahekal tu ku hiya nida |
編織的地方調整好再將這個拉出來 |
| 50 |
sasangaan tu alibungbung mahini hinin mahini kinamahiniay a |
這樣的做法要有人指點..這樣做…. |
| 51 |
sasangaan isumamad sipunu'ay ku babalaki sa kaku misimsim |
以前的老人很有智慧我是這樣想啦 |
| 52 |
matineng misakapah tu …環境(hekal )hananay nayi ku tatuni' |
做的東西在當時對環境很好沒有垃圾 |
| 53 |
sademiad samahicasa u mahiniay u nu kilakilang u. |
整天做這個或樹的 |
| 54 |
idaw ku sasahemayan aidaw haw ku tatuni' cay kalecad tu nu |
有可以升火用根本沒有垃圾 |
| 55 |
aydaay yadah ku suka hini han cinida misulsul amiapi haw |
現在有太多塑膠了 |
| 56 |
ahican naca misanga tu alibung bung kuynian |
怎麼辦呢! 還是要做阿里鳳鳳啊 |
| 57 |
mahicasaw tadaapuyu' kuynian hicahan tu idaw ku apuyu'ay |
看看這個有長短,如果短還可以補救 |
| 58 |
idaw ku tanayu'ay cay kalecadcad pasasinteb han mikilim |
有長的都不一樣,一定要長短要分開 |
| 59 |
sitanayu'ay siapuyu'ay kapah tu ,haymaw han |
有長有短慢慢用 |
| 60 |
haymaw han cunida mihiya mahiya tu hang haymaw han cinida |
慢慢用可以的是的慢慢用喔 |
| 61 |
tadatanaya ku nisiketan aku sisa idaw ku tanayaay idaw ku apuyu'ay |
綁的這片太長了所以有長短 |
| 62 |
siapuyu'ay hang…. pasasinteb han mahini ku mahiniay |
有長短,現在將長短分開就這樣用 |
| 63 |
a nipisanga tu alibungbung mamin satu misanga tu alibungbung sa |
就這樣做,做好呢 |
| 64 |
anu sawni milacul tu panayan a belac kaca awpanay |
等等要裝糯米, 一定要用糯米 |
| 65 |
u kakanen nu babalaki yumahida ku ..panay a alibungbung a |
當時是老人家在吃的糯米阿里鳳鳳 |
| 66 |
hemay u tabu nu babalaki anu tabuyu' mawmah (maluk ) |
也是便當之一, 如果去山上做農活 |
| 67 |
anu mibuting mihicahica kimuluay u tanayaay a belac haw |
去捕魚,或做什麼, 這是圓的糯米 |
| 68 |
bangesis tu wida u masakimuluay a belac haw apek mamuni' sa asu' |
很香,那個圓糯米呢很香Q又軟很好吃 |
| 69 |
sisa misanga kita tu alibungbung mamin tu misanga tu cacayay |
所以才做阿里鳳鳳現在又做好一個了 |
| 70 |
sasiketen tuway haw hini misiket ku salacul haymaw han |
裝米的口要這樣綁,慢慢用 |
| 71 |
ahemaw ayda han tu sa misanga' tu kakana nu alibungbung |
很輕的, 現在如果要做用阿里鳳鳳 |
| 72 |
nu palingad a nipisanag sa anu maydih masakazali |
是用林投樹的葉子,如果要當裝飾用 |
| 73 |
u aazihan sa kazalian sa 紀念nan sa miyala kita tu mahiniay |
做一些裝飾用做紀念,如要做要買 |
| 74 |
a layic can misanga tu aadihan sapacait i luma' pacait i kadideng |
這種繩子當裝飾掛在家裡掛在車上都好 |
| 75 |
cacay sa sasaalan ku nu duma kiyami anu cacay |
不然拿在手上把玩 |
| 76 |
sa sacaelan (saudu'an) kinaalibungbung |
不然就當項鍊這個阿里鳳鳳 |
| 77 |
u aazihan kuyni a sakazalian u, bangcal haymaw han misanga |
這是觀賞用的裝飾用的慢慢做 |
| 78 |
masanga' tu cinida kanca maydihay tu mahiniay a sasanga'an sa |
就可做好了有人喜歡做這種東西來做 |
| 79 |
ahican malecad tu misanga'ay tu alibungbung ku sasanga'an |
這根阿里鳳鳳一樣的做法 |
| 80 |
tuyni sa nuka yadah ku kawaw nuda micakay tu layic |
很多細工要做要買繩子 |
| 81 |
amiapi tu cinidaan sa amisulsul henay tinalayican |
要編織還要穿線上去, |
| 82 |
misiket mamin sa tu misiket sa amisulsul tina babukelu |
綁好呢要穿線還要加苡仁(babukelu)做裝飾 |
| 83 |
pababukeluan cinida sa idaw ku lalangawan nu pangcah hananay |
如果穿上苡仁(babukelu)象徵原住民的文化 |
| 84 |
u cael(udu') nu sumamad kuynian u babukelu |
以前的項鍊是這樣的 |
| 85 |
wiyni u mapalaway kiyami u sasa(caelan) kina babukelu |
巫師的項鍊就是苡仁(babukelu) |
| 86 |
sisa singangan sa cinida nu dietuay a cael sa |
因為這樣才有名字是鬼巫師的項鍊 |
| 87 |
sakukamu yu mahida caay tu melawan bangcalen tu kaku |
當時是這樣講,我看很漂亮啊… |
| 88 |
anu kapah ku udip isu haw anu sicael sa tina babukelu |
如果身體好雖然穿戴這種項鍊 |
| 89 |
takelal sa kinababukelu takelal sa malikat anu sa caelan |
這種項鍊非常的光亮戴在身上很亮的 |
| 90 |
mahini kina mahiniay u kazali nu alibungbung |
這就是裝飾品也可 |
| 91 |
kapah sipakining yu! tu mamidang yu! |
送給人家做紀念喔!或送給情人也可喔! |
| 92 |
sakapahay kuyni ahiya anu idaw ku mangalayay tayni minanam |
送這種的最好,如果你們想學就來喔 |
| 93 |
idaw ku nipacakayay isaw haw tayni han tu miazih |
當然也有賣啦啦! |
| 94 |
han tu sa mamin sa tu kita misanga tu alibungbung |
我們做好的阿里鳳鳳 |
| 95 |
milacul tu tuhemay milacul tu hemay ni laluwan tu |
將泡好的糯米現在開始裝糯米 |
| 96 |
inabelac idaw ku dayud idaw ku lihum palihumen |
這米泡著有紅豆大豆,綠豆,泡著 |
| 97 |
nanay kuyni a belac u sabangsisay u aangican nu babalaki |
老人家泡的米很香,老人家等別喜愛的 |
| 98 |
yu mahida kuynian a belac hang mahini asa namamin kita |
在當時特喜歡的 好就這樣完成了 |
| 99 |
milalu sa misasa ayda tu belac misasa tu nanum |
接下來將米沉澱下來瀝乾 |
| 100 |
anu sawni sapilacul i alibungbung sa miyala tu ngelab |
稍後要裝在阿里鳳鳳裡面湯匙肴 |
| 101 |
nacila tu cisaydan milalu tinabelacan tina panay a belac |
老師昨天就在將糯米浸泡過了 |
| 102 |
nacila tusaay ku tukiaku sa katukuhayda malaluway tu cinida |
從昨天下午二點就將糯米浸泡現在在 |
| 103 |
kapahay u. palihuman silihum u ubangsisay a alibungbung anu |
有紅豆,有豆喔..很香喔 |
| 104 |
sawni anu mangaay u aangican nu babalaki yumahida |
等等如果煮熟了哇哇大! 這是老人家的喜愛 |
| 105 |
ku mahiniay a belac sa ayda han tu sa, |
這種米啊….! |
| 106 |
anu milacul kita tu belac haw misakapah kita a mikilim tu buhang |
我們要裝米時先將口找到 |
| 107 |
lacul cinidaan hini cinida mu dihdih hini han cinida pasabuhang |
裝時要用將口撥開,從口裡塞 |
| 108 |
milacul tu hemay hini han cinida….. hini milacul tu hemay |
裝時要這樣裝…就是那樣 |
| 109 |
hang tada a didi' kubuhang aku..mulaliw ku belac |
我的口太小米會漏掉 |
| 110 |
hanu limaen kapah tu haw… maliyuh nayi ku sapilacul |
用手也可啦…如果沒有器皿可用 |
| 111 |
awmadicemay alihalay hini han cinida palacul |
用尖頭湯匙來裝 |
| 112 |
hacica saw ku nilacul tumeswn haw caycaycay hacica hanbungen |
我們要裝多少…滿嗎? ..不…不..不..要多少 |
| 113 |
hacican 三分之一, mamin satu milacul sa pacumuden naca kuynian |
多少呢..三分之一裝將這個塞住 |
| 114 |
tunibudidihan tu buhang nasawni sakapah han |
我們撥開的的洞要弄好 |
| 115 |
sakapah cinida miseksek miseksek tu belac |
一定要將整理好的米 |
| 116 |
kya anu sawni mungaay cinidaan sa lihalay tu |
等等煮的時候會比較輕鬆 |
| 117 |
sa masanga' tu mamin sa tu misanga' sa |
全部都裝好了 |
| 118 |
siketen masang'a tu kinahemay |
做好的飯先綁好 |
| 119 |
anu hicanhican ku nipisiket malecad tu |
怎麼綁都一樣 |
| 120 |
mangaay tu ku hemay bangsisay tu cinida da.. |
煮熟的話佰很香的 |
| 121 |
mamin tu ku cacay |
這個好了放到蒸籠 |
| 122 |
mamin tu milacul itini tu misakapah |
裝好,放到這裡整理好 |
| 123 |
milacul aca tu cacay |
再裝一個 |
| 124 |
hini mibudidih hini kunu maku sa ci saydan |
再撥開老師說要這樣… |
| 125 |
kapah tu namilacul tu hemay sa |
現在可以裝米了 |
| 126 |
ami tahud tu kitahaw |
我們現在開始蒸了 |
| 127 |
sipuen henay kuhiya nida misakapah |
將裝好先弄乾淨 |
| 128 |
pacumud han itini |
先放這裡 |
| 129 |
kahahiyaan sakapah han cinida muhini misilac |
放好全部排好 |
| 130 |
silacen tuhaw lahaten kiya sibuhang |
排好留一些蒸氣不能放太擠 |
| 131 |
kya idaw ku hiya nida u lahud |
這樣才有蒸氣 |
| 132 |
silahud cinida kya a mangaay |
有蒸氣才會煮熟 |
| 133 |
amilacul sa amihiya maseksek nasawni |
先將做好的會手起放鬆一些 |
| 134 |
ayda sa hulake tu mi放鬆 mahiya ku belac |
再把它放鬆 |
| 135 |
tada maseksek laecus |
太多也不好 |
| 136 |
ahinien cinida |
怎麼弄呢 |
| 137 |
matalaw cay kangaay |
最怕不會熟 |
| 138 |
hinin sa pananumen ku dangah |
將鍋放水 |
| 139 |
tanengen tu ku nanum han tu |
水放差不多就好 |
| 140 |
satabaki han ku ayaw nu lamal |
先用大火把水燒滾 |
| 141 |
pakulkulen hen |
把水煮開 |
| 142 |
tulubataan anu caay sepat bataan |
30分或40分鐘 |
| 143 |
nu hahunan mangaay tu cinida |
分鐘就煮熟了 |
| 144 |
pangkiw a tukiyan |
半鐘就煮熟了 |
| 145 |
pangkiw a tukiyan mangaay tu cinida |
大概半鐘就煮熟了 |
| 146 |
haw halhalen saw numita ku nikangaay nunida |
我們現在等它煮熟 |
| 147 |
mamin satu mangaay cinida sa |
現在它快煮熟了 |
| 148 |
kakanan tuyta bangsis sa tu |
我們可以吃了…好香啊!.... |
