nani'

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋


nani’ (貓)

nani' (貓)

kakaliman(摘要)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

nani’, u nipahabayan nu luma’ a nani’. u nani’ hananay sa a uzip. anu pakayni tuni u mialaay tukakawaw nu sumamad a mihca kya pahabay kita tu nani’, kasumamadan a wayway nu paylumaluma’ milunguc tu nu sumamad a kawawa (追溯) 3600 a mihcaan i ayaw, maydih apapimiadup tu edu’ imatiyahen pakatal ku edu’ mican tu caycaynan nu tuud nu lalabu nu luma’, sisa pahabay tu nani’ kalacabay han tu nu mita.

(u kamu nu Hulam: 通常指家貓,為小型貓科動物。根據遺傳學及考古學分析,人類養貓的紀錄可追溯至10,000年前的新月沃土地區,古埃及人飼養貓的紀錄可追溯至3,600年前,目的可能為捕鼠及其他齧齒目動物,以防止牠們吃掉榖物,也可能基於愛的出發點,養貓與人相伴。)

Cat poster 2.jpg

nilaculan (內容)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

現在,貓成為世界上最為廣泛的寵物之一,飼養率僅次於犬(或稱狗).

ayda satu ini u kitakit palawawaen (寵物) tu ku nani’ sisa pahabay tu nani’, pahabay u kakaydihan nu pahabayay ayda tu sibahuhay a wawa sakacacay sa wacu sakatusa u nani’.

更直接的風險是因狩獵而感染野外病菌的貓,會引入例如狂犬病等進入人類生活圈,因此對飼主知識技術與社會責任要求也較高,先進國家的公衛系統普遍會針對野貓進行抓捕絕育,管理意義即在於此。

ayda satu uyni nizatengan nu tademaw sacaay tu kalecad tunu sumamaday a kakawaw, sisa u matalaw tu nu cacaan a libung tahekal milalit tu tademaw, sisa matalaw tu apahabay ayda.

長期飼育的貓平均壽命為12年以上,歷史上最長壽的貓則達38歲。部分地方文化亦有食用貓肉的習俗,如越南、中國廣東等地。

yu imadiyahenay sa u nikaudip nu nani’ sabaw tusa a mihcaan, anu duducen u kamu nu sumamaday sa makaala tu tuluay a bataan izaw ku walu nu mihcaan u nu kausip nu nani’, nuka sa u nitaw a kakitizaan mukaen tu heci nu nani’ atu wacu, mahuda ayza u Yuy-nan(越南) Cong-kuw-kung-dung(中國廣東) a kakitizaaan.

laylay (歷史)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

肉齒類動物軀體長、四肢短、足有爪、有44顆牙、大腦不發達。

mukanay tu titi’ a nani’ tanaya’ ku udip apuyu ku kuku sikanus yadah u ngipen (44), caay kasitangah.

在始新世時,肉齒類衰弱,取而代之的物種是較進化物種小古貓

sumamad mukanay tu titi’ dawmi’ ku udip, huyu (野貓)

nilecuhan(生產)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

母貓在懷孕期間需要補充平常1.5倍的熱量及營養物以讓胎兒獲得營養。在最後十天,母貓的乳房會開始變大、變紅。

uyna nu nani’ yu musabili yadah kunikan tycanacana micunus tu sakaytini i cucu’ nu wawa, yumusabili ku nani’ yu cacay tu a bataan a demiad amulecuh tu tabaki tu cucu’ sumanah tu.

通常貓咪會找個安靜的地方自行生產,此時的母貓會因為陣痛而焦燥不安,某些會拉出軟便,接下來,分娩就會開始。

yu amulecuh ku nani’ mikilim aca cinida tu inai’ay u tademaw a kakitizaan mulecuh, yu inuayawan amulecuh sa adada ku bili sa tunu ungal sa mulaling tu adada nu bili.

營養補充足夠的貓可以自行將幼貓清理乾凈並餵奶。

anu maydih a yadah ku cucu nu wawa sa misaicelang a miadup tu kakanen tu ayadah ku salang nu cucu ku yuna nu nani’,

wawa nu nani’ (幼貓期)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

剛出生的幼貓既瞎且聾,無法自行取暖,母貓會用舌頭刺激幼貓肛門,幫助幼貓排泄。

yu mahkanilecuh a wawa nu nani’ sa nai’ hen ku icelang caay hen pakaazih ku mata caay hen pakatengil ku tangila sisa minac han nuyna u udipudipan nu wawa, misakalamkan apakaicelang a mucelak (才有力量早一點長大) u tayi’ nu wawa uyna’ ku mibakahay.

貓的鼻子到三週大時發育完全,但貓一出生就能分辨媽媽的味道。幼貓睡眠時間極長,如果鳴叫,通常因為太冷、身體不舒服或肚子餓。

u wawa nu nani’ malakui ku tuluway a lipay tu mabawah tu ku cihek tu matineng tu misanek tu silec tu uyna’, anu muwangic ku wawa sa anucaay kasienaw sa u mangalayay cinida.

u nani’ sa u balakiay tu ku sausi (成貓期)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

貓一般出生滿一歲即為成貓,但是根據貓的品種和生活環境,也會有所不同,一般認為大型品種(如波斯貓和布偶貓)會比較晚熟。

Yu cacay tu a mihcaan u nani’ sa u balakiay tu ku sausi. nikasa u nani’ yadah ku mahicahicaay a lalutusan a nani’ sisa caay kalcacad anu mahida tu uyni bo-se-maw atu bu-ou-maw maapac (比較晚) a balaki.

kawaw a wayway nu nani’(行為)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Sa mutani’ kuheni (排泄)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

貓在排泄後會掩埋其排泄物。

labungan aca ku tani’ nu heni,

這是一種為了掩藏自己氣息的做法,因為在野外貓並不是很高級的獵食者,需要把自己藏起來不被天敵發現。

metalaw katinengan nu taw u kakitizaan nuheni sisa milibek tu ada .

mabi’ (睡眠)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

貓為補充精力,睡眠時間比較其它動物長久。每日睡眠時間在12至16小時間,平均在13至14小時,部分更會睡眠20小時,惟只有30%的睡眠為酣睡期,其餘睡覺時間皆為非酣睡期,容易驚醒。

在英文中,「cat nap」(打盹)即為指能夠像貓一樣快速入睡。牠們常在晚間活動,但並不表示他們是夜行性動物。

kya matenes ku bi’ nu nani’ sademiad sa mabi’, sakahida nuheni sa u labi’ amiadup kuheni sisa u demiad u kakabian atu tuki nuheni, u labi u piadupan nuheni tu sakaudip.