nipaluma-wangsuci, wangsoci
wangsuci, wangsoci
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]萬壽菊
(俗名:金菊、黃菊、紅花、柏花、里苦艾、蜂窩菊、金花菊、金雞菊、萬盞菊)
u siwkay nu nipaluma
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]| kakuniza | 植物分類 | ()tabakiay a kilang ()adidi’ay a kilang (v)lutuk ()lutuk-balu ()masay ()zuma
()mahetik ku papah ()dauc landaway (v)zuma ()yadah a mihca ku uzip (v)cacay a mihca ku uzip ()1-2 a mihca ku uzip ()zuma |
| takalaw nu bayu' | 生長海拔高度 | |
| mauzip subal | 生長區域 | |
| nipaluma sasahicaan | 栽種功能 | yumah野生(v) mukan食用() sapayu’藥用(v) paazih觀賞() lidung遮蔭() zuma其他() |
| takalaw maka | 株高 | 30-90cm |
| papah tanaya’ | 葉長 | 5-10cm |
| papah ahebal | 葉寬 | 4-8cm |
| papah mapela’ | 葉瓣 | |
| balu ahebal | 花徑 | |
| balu kulit | 花色 | kama-takuliway, sibalu i 5-8 a bulad |
| heci | 果實 | 0.8-1.1cm |
| paenu | 種子 |
u sanek nu nipaluma
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]| 1 | sanek | 味 | 7 | dawmi | 軟 | ||
| 2 | letek | 毒 | 8 | siceka' | 刺 | ||
| 3 | cedam | 甘,甜 | 9 | dieku | 溫 | ||
| 4 | aledah | 辣,辛 | v | 10 | cuedet | 寒,涼 | v |
| 5 | atekak | 苦 | v | 11 | acak | 乾 | |
| 6 | cupelak | 澀 | 12 | zuma | 其他 |
malaheci tu imelang
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]| 1 | pangangay | (生)津 | 27 | kaliwates | (消)小疔 | ||
| 2 | akacay-akuti | (減)燥熱 | v | 28 | malebawa | (消)跌打腫傷 | |
| 3 | cuedet | (減)寒冷 | 29 | akuti' | (消)燙傷 | ||
| 4 | patezep tu izang | (消)出血 | 30 | tunatun | (消)瘀血 | ||
| 5 | paisi' | (利)排尿 | 31 | tibeni | (消)泡疹、痱子 | ||
| 6 | taluktuk | (減)發炎 | 32 | kebing | (消)麻疹 | ||
| 7 | sulalis | (退)發燒 | 33 | sizaz | (消)濕疹 | ||
| 8 | cebu' taluktuk | (消)尿道膀胱炎 | 34 | butus | (消)水腫 | ||
| 9 | mapudasay | (減)皮膚病 | 35 | kalad nu bau | (減)蛇咬 | ||
| 10 | atay taluktuk | (減)肝炎 | 36 | bulad adada' | (消)經痛 | ||
| 11 | adada' | (減)痛 | 37 | cadi'ci | (減)心痛 | ||
| 12 | sicedam isi | (減)糖尿病 | 38 | pasicucu | (增)乳汁 | ||
| 13 | ngidngid | (消)嘴破嘴角發炎 | 39 | bali-malalemed | (減)風濕 | ||
| 14 | teluhu | (消)濃痰 | v | 40 | calenged | (止)皮膚癢 | |
| 15 | takulaw adada' | (減)喉嚨痛 | 41 | sinawal | (減)暈眩 | ||
| 16 | tuzu malebawa | (減)關節炎,風濕痛 | 42 | manah | (消)痔瘡 | ||
| 17 | mabanic | (消)腹瀉 | 43 | pucu' | (消)淋巴痛 | ||
| 18 | muta' | (調)嘔吐 | 44 | buyu' | (解)中暑 | ||
| 19 | masikata' | (調)便秘 | 45 | suaw | (止)渴 | ||
| 20 | adada' tangah | (減)頭痛 | 46 | muni' ku banges | (消)皮膚潰爛 | ||
| 21 | malihen | (怯)咳嗽 | v | 47 | takalaw ku izang | (減)高血壓 | |
| 22 | makamaw | (減)感冒 | v | 48 | |||
| 23 | milisawada' | (調)腸胃病,胃痛 | 49 | ||||
| 24 | walak | (解)中毒 | 50 | ||||
| 25 | maduka' | (消)破皮傷 | 51 | ||||
| 26 | puces | (消)膿包、大疔 | 52 | zuma | 其他(頭昏目眩、風火眼痛、小兒驚風
百日咳、乳癰、牙痛) |
v |
pasubana i cacudadan a lacul
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]| u cudad a ngangan | Tagets patula L. |
| u sapamat a ngangan | Compositae(菊科) |
| u Amilika a ngangan | Africa marigold |
u zuma a cidekay a kamu, saungay misapayu' a cidekay
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]| cidekay | ngangan | miungay |
| Sakizaya | wangsuci, wangsoci | v |
| Pangcha | ||
| Tayan | ||
| Paywan | rabakasu | v |
| Yuwatan | sauhapashpas tu puah | v |
| Sejek | ||
| Taluku | ||
| Puyuma | ||
| Rukay | ||
| Cou | vungavung me'i ngisa | v |
| Kabalan | ||
| Tau/Yami | maidcyo | v |
| Saw | ||
| Kanakanabu | ||
| Laaluwa | ||
| Saysia |
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]萬壽菊英名的由來據說在五百多年前,有位西班牙的軍官去墨西哥,發現了萬壽菊的野花,覺得非常可愛,便將種子帶回歐洲。當時許多人看見它開的全是金色的花朵,便用來供奉聖母瑪利亞,並將之命名為「Mary is Gold」意即「金色的瑪利亞」,後來便稱它為「marigold」。萬壽菊在十六世紀中便已傳到中國,因其花期長的特性,有些地方將其選為敬老之花,祝頌老人們健康長壽。所以萬壽菊的花語為:「長壽、多福、康寧、永駐的青春」。而在民間的中草藥應用上,據說有袪風降火、化痰止咳的功用。當然在秋季的花壇佈置時,更是不可或缺的重要角色。萬壽菊不但容易栽培,生長也很強健,開花時圓圓滿滿的大花,盆栽時幾乎不見綠葉,也難怪會有人稱它為「滿盆金」了。
i ayaw 500 mihcan,
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]Hulam talakaway a nipaluma nalunasulitan a sulu pulungamin a sulu《中國高等植物資料庫全庫》. Hulam kagak a yuan adidiay a mauzipay migankiway a suo中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Yuancumincu weiyuanhuy- sapayu' a nipaluma nu Yuancumin 行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p242
http://plant.tesri.gov.tw/plant100/WebPlantDetail.aspx?tno=539101010 萬壽菊
邱年永等著 原色臺灣藥用植物圖鑑(2) 223臭芙蓉 p254 台北南天書局
中國植物誌 第 75 卷 389 頁 PDF 萬壽菊
http://web.igarden.com.tw/magazine/show_one.php?serial_s=1201&serial_m=4 萬壽菊
臺灣藥用植物資源名錄 行政院衛生署中醫藥委員會 編 萬壽菊 92年10月467頁