Macedonia
Macedonia (馬其頓)
u Macedonia (馬其頓, Ma-Ce-Dun) sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 41 50 N, 22 00 E.
u ahebal nu lala' mapulung sa 25,713 km2.
u ahebal nu lala'ay sa 25,433 km2, u ahebal nu nanumay sa 280 km2.
hamin nu tademaw sa 2,100,025.
kakalukan umah sa 44.30%, kilakilangan umah sa 39.80%, zumaay henay umah sa 15.90%.
tapang tusu nu kanatal (首都)
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]u tapang tusu nu kanatal sa u Skopje (史高比耶).
kakingingan nu kanatal demiad (國家紀念日)
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]kakinging nu kanatal demiad sa 8 bulad 9 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci Stevo Pendarovski, micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 5 bulad 12 demiad.
ayda nu laylay (歷史概況)
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]siyen enem nu seci tu hedekan Se-la-hu binacadan mabulaw taydan i Ma-ci-tun paluma', malaTung-cen-ciaw. siyen siwa nu secian Ma-ci-tun u tapang ci Se-la-hu wankuo mapatideng, itida i cay sep secian haymaw sa caycelak. debungan nu taw ku Ma-ci-tun sumad hantu ku mikuwanay, namaka cay cay seci tu lingatu, patideng ku Ma-ci-tun tu sakaada, lawpesen nu mita ku mikuwanay i titaan sa, namaka cay lu siw tu mihcaan ina Ma-ci-tun mala E'-tu-man- tu-e-ci kanatal ku mikuwanay makaala tu lima nu secian. cay siw cay lu mihcaan mabakuhac ku sakatusa nu nikalepacawan tu Pa-e-kan lepacawan, nikuda nu nikalepacawan masasulit tu " Pu-cia-le-se nu kiyakuan", u Paw-cia-li-ya, Si-la atu Say-e-wi-ya tulu nu kanatalan kinisan kina Ma-ci-tun. cay siw cay siw mihcaan tu skacacay nu kitakid a nikalepacawan tu sapilalabaaw tu Paw, Si, Say nu tuluay a kanatalan mikelap tu Ma-ci-tun.
.jpg)
西元6世紀末斯拉夫民族開始遷入馬其頓並定居，並改信奉東正教。西元9世紀馬其頓之斯拉夫王國成立，而在10世紀時衰落。馬其頓頻遭外族侵入並更換諸多外族統治者，自11世紀起，馬其頓人曾發動數次起義，均為統治者撲滅，自1392年起馬其頓淪入鄂圖曼土耳其帝國統治達五世紀之久。1913年爆發第二次巴爾幹戰爭，戰後簽署「布加勒斯特和約」，由保加利亞、希臘及塞爾維亞三國瓜分馬其頓。1919年第一次世界大戰後正式追認保、希、塞三國割據馬其頓。
cay siw sip sip mihcaan walu bulad "Na-se-la-hu lei-pang" pitideng, kitikitidaan nu Ma-ci-tun dayhiwan mala Nan-se-la-hu nu len-pang a tademaw. cay siw sip lim mihcaan sepat bulad Nan-lei cungtung ci Di-tu patapabawen kina Ma-ci-tun mala Nan-se-la-hu leipan tu sakaenem nu kapulungan, mapatideng kina pisitekedan. cay siw siw cay mihcaan malawpes kina Nan-len, ina Ma-ci-tun kung-he-kuo makayda i sakayhekal, kapah satu itida i siwa bulad walu demiad mihapu misiteked sa, tawya nu mihcaan tu cay cay bulad cay pic demiad misabaluhay tu hulic kina Ma-ci-tun kung-he-kuo. cay siw siw lu mihcaan sepat bulad walu demiad nu ayawan nina Nan-se-la-hu Ma-ci-tun kung-he-kuo Former Yugoslavia Republic of Macedonia (FYROM) nu ngangan micumud tu Len-he-kuo. tu sep cay siw mihcaan tusa bulad cay tu demiad mihulak tu sakay Si-la nu nikacinglawan tu ngangan nu kanatal, kapah tu ku nipangangan u " Pei-Ma-ci-tun-kung-he-kuo"
1944年8月「南斯拉夫民主聯邦」成立，馬其頓各地區代表決議成為南斯拉夫聯邦之一員。1945年4月南聯總統狄托將馬其頓升格為南斯拉夫聯邦六個加盟共和國之一，奠下馬其頓的獨立基礎。1991年南聯解體，馬其頓共和國經過外交折衝，順利於9月8日宣布獨立，同年11月17日馬其頓共和國制定新憲法。1993年4月8日以前南斯拉夫馬其頓共和國Former Yugoslavia Republic of Macedonia (FYROM)之名稱加入聯合國。2019年2月12日為解決與希臘之國名爭議，正式改名為「北馬其頓共和國」。
cence nu ayda (政治概況)
[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]
Pei-ma-ci-tun nu ayawan " Ma-ci-tun" hulic itida i cay siw siw cay mihcaan cay cay bulad lu sep demiad siwatan. Cung-tung han u tapang nu kanatal atu tapang nu hetay, lima a mihcaan ku nipikuwan, u singkiwen nanay, u Cung-tung han a kinatusa a singkiwan. cen ti yihuy han u pakunida hananay, lalabuay u Cung-li atu masakaputay nu sakakaay ku patidengan, mikawaw tu sin-ce-cin. Cung-li ku tada sikawaway, u satalakaway nu sincin sakakaay, u katuuday nu kuo-huy kina mikawaway, aw Cung-tung kina mitucekay mihang. tada u kawawhan pasu " nipatahekalan nu heni tu kawawan, micukel tu hulic, palutatengan tu nutaw a kanatalan, atu malekaka atu nutaw a kanatalan, patideng tu sakay hekalan nu kanatal a sakakaay.
北馬其頓前「馬其頓」)憲法於1991年11月20日生效。總統為國家元首及軍隊統帥，任期5年，由人民直接選舉產生，總統選舉採兩輪決選制。政體係議會民主制。內閣由總理及各部首長組成，行使行政權。總理掌行政權，為最高行政首長，由國會多數黨領袖出任，須經總統提名並獲國會同意。重要職權包括：向國會提出法案、執行法律、承認外國政府、與外國締結邦交、提名駐外使節等。
Ma-ci-tun kung-he-kuo atu biyaw Sila maaalaw tu ngangan nu kanatal " Si-la lalabu han u Ma-ci-tu seng han, saan ku Si-la tademaw tu Ma-ci-tun tu nganngan nu kanatal malawlaw ku kinli nu Si-la sa", nina tusaay nu kanatalan caay kasasudang tu babahelan tu hikuki, nina tusaay nu kanatalan namakayda i cay siw siw cay mihcaan tu nipisitekedan taway malingatu ku nikabiyalaw. ahicaen a mikaykic, nina tusaay a kanatal makaala tu tu pic mihcaan ni kaydaan, tatengan itida i tu sep cay wal mihcaan nem bulad cay tu demiad masasulit tu Pu-lei-se-pa nu kiyakuan (Prespa Agreement). ina nikakiyakuan namaka tu sep cay siw mihcaan a kasingalihan, Si-la-sa huy i O-mun atu Pei-ye misuayaw tu Ma-ci-tun tu sakacaay nu kinlian, ina Ma-ci-tun kung-he-kuo namaka tawya nu mihcaan tu tusa bulad cay tu demiad sumad han tu ku ngangan mala "Pei-ma-ci-tun-kung-he-kuo".
「馬其頓共和國」與鄰國希臘因國名爭議（希臘境內有馬其頓省，希臘人認為馬其頓之國名影響希臘之權益），兩地未能直接飛航，兩國關係自1991年馬其頓獨立後向來緊張。為解決爭議，兩國經過27年後，終於在2018年6月12日簽署普雷斯帕協議(Prespa Agreement). 該協議至2019年初生效，希臘撤回在歐盟及北約對馬其頓入會之否決權，而馬其頓共和國則於同年2月12日正式改名為「北馬其頓共和國」。