South sudan

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋

South sudan(南蘇丹)

Flag of South Sudan.svg
u hata nu South Sudan(南蘇丹)

u South sudan sa i labu nu Africa, itiza i 8 00 N, 30 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa izaw ku 644,329 km2.

hamin nu tademawan sa 12,530,717.

tapang tusu nu kanatal (首都)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tapang tusu nu kanatal sa u Juba.(朱巴)

由於現時首都朱巴基礎建設不足,以及城市增長過於急速,使政府管理困難。故此,政府於2011年2月採取決議,計劃在其他地方建設有完善規劃的新城市,作為新首都。

caay ka kakapah ku nipatideng tu Juba (朱巴) , atu tukay amelik makalah misangan, utiih amikuwan ku cenhu, sisa sakamusa ku sifu i tasa a malebut cacay a bataan idaw ku cacay a mihcaan tusa a bulad midaeteng, ayduma a niyadu' misabaluhay misakapah patideng tu baluhayay a dukay, mala sudu.  

都市計畫會類似奈及利亞的阿布賈、緬甸的內比都,以及巴西的巴西利亞。政府發言人在2011年7月表示,政府正評估以蘭西爾作為新首都的可行性。

nuni pikiyakuwan amahida u Nigeria (奈及利亞) nu A-pu-cia (阿布賈)、Burma (緬甸) nu Na-pu-du (內比都),atu Brazil (巴西) nu Brasilia (Pa-si-li-ya 巴西利亞)。 sifu mihapuay tu kamu a tademaw saansa itini tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku cacay pitu a bulad , sifu midaduy tu Lan-si-e (蘭西爾) mangalay pala suodu tiya niyadu'an.

蘭西爾位於湖泊省,靠近中赤道省、東赤道省及瓊萊省的邊界,在地理位置上接近國家的中心。據宣稱,約翰·加朗去世前亦曾經表示打算將首都遷至蘭西爾。

Lan-si-e (蘭西爾) itidai banaw (湖泊) a kitidaan, micapi tu teleklal (赤道) kitidaan, waliay a teleklal (東赤道) kitidaan atu Cun-la kitidaan (瓊萊) nuni kababenis,itadalala han micapitu tebn nu kanatal. sakamusa, yu caay henay ka patay ci Ae-han.cia-lan (約翰·加朗) kumangalay milimad tu sudu patayda i Lan-si-e (蘭西爾).[1]

kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakinging nu kanatal demiad sa 9 bulad 7 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Salva Kiir Mayardit, micakat a demiad sa i 2011 a mihca 7 bulad 9 demiad.

kanatalay a bulawan (內戰)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

世界上許多地區都在追求獨立,2017年鬧得沸沸揚揚的西班牙加泰隆尼亞的科索沃,都在國際上尋求更多人的支持與認同,不僅是成為獨立國家,更希望有朝一日能進入聯合國。

i kitakit yadah ku kanatal amangalay a misiteked tu malacacay, tusa a malebut cacay a bataan idaw ku pitu a mahcaan nu cinlaway Kosovo (科索沃) i Catalonia nu Spain (西班牙加泰隆尼亞), mangalay mikilim tu katuuday a kanatal mangalay patideng atu palutadenga i tunuheniyan, amica kuni kapisideked, manglay anuyannaca manglay amicumud tu lekec nu kanatal.

在非洲,就有一個透過公投和平獨立的國家:南蘇丹。南蘇丹在2011年7月9日獨立,並在5天後成為聯合國會員。

itini i Africa (非洲),idaw ku cacayay a kanatal sinkiwen mangalihaday: South Sudan (南蘇丹). South Sudan (南蘇丹) itini i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku cacay a mihcaan pitu a bulat siwaw a demiad misiteked kunuheni. maka lima a demiad mala kaput nu kanatal.

南蘇丹的命運,沒有像獨立如此的平順,反倒是陷入了無止盡的內戰之中。

nikaudipi nu South Sudan (南蘇丹), mahida u caayay kakapah, macunuaca sawsawni a malpacaw.

南蘇丹總統馬亞爾迪特(Salva Kiir Mayardit)在9月12日與叛軍簽署協議,希望能早日解決2013年持續至今的內戰。

South Sudan (南蘇丹) cung-tun ci (Salva Kiir Mayardit, 馬亞爾迪特) itin i siwaw a bulat sabaw tusa a demiad atu mihantaya tunuhenian masasulit, mangalay mihedek tunu tusa a malebut sabaw tu tulu a mahcaan katukuh tunu aydaay ani kalepacawan sa.

這場南蘇丹內戰,已造成5萬人死亡,該國第二大城馬拉卡爾(Malakal)曾是商業中心,但內戰後幾乎成為鬼城,逃跑的人們依舊不敢回家。

nuni kalpacawan nina South Sudan (南蘇丹), lima a mang tu kumapataya nu tademaw, nina kanatal sa u sakatusa a tabkiya nu (Malakal,馬拉卡爾) tebang nu macimacian, nuni kalepacawan satu mahidatu di’tudi’tuwan, numi laliway a tademaw matalaw henay a taluma’.

阿迪米斯(Josephine Adiemis)一家八口住在馬拉卡爾近郊的聯合國營地,因為回到市中心的房子,不知道何時會有陌生人跑進來。「現在沒有和平可言。如果局勢安定前回家,有可能會被那些仍占據我家的人殺死。」阿迪米斯說如是說。

nu cacayay a laluma'an ni Josephine Adiemis (阿迪米斯) mueneng itini i Malakal (馬拉卡爾) i tepal tu nu kasaupuwan nu kanatal misadabek, anu taluma' satu tadaluma’, ayaan hakiya a cumudan nu caayay katinenga numita a tademaw. "inai ku lihaday hananay a sasakamuen. anu caaytu ka cinlaw a katalumaan, alaw a patayen kita numi alaway tu luma’a tademaw." mahini ku kamu ni Josephine Adiemis (阿迪米斯) sa.

馬拉卡爾的戰爭爆發於2015年,是2013年內戰的一部分。內戰是總統馬亞爾迪特與前副總統馬查爾(Riek Machar)之間的政治衝突,後來演變成武裝抗爭

mapuwa ku kalpacawan i Malakal (馬拉卡爾) i tusa a malebut sabaw lima a mihcaan, u tusa a malebut sabaw tulu a mihcaan nuni kalepacawan tu i nuudipan. nunu kalepacawan tu i labu cungtun Salva Kiir Mayardit 馬亞爾迪特 atu nu ayawan nu fu cungtun ci Riek Machar (馬查爾) nuni caaya kakapah, sisa masasu ada’ kunuheni malepacaw satu.

整體而言,大約有半數的南蘇丹人流離失所,讓極度依賴石油經濟的南蘇丹深受打擊。

nuhatiniay tu a kamu, kya pankiw tu nu tademaw nu South Sudan (南蘇丹) mihinan, numiidaay tu simal nu South Sudan (南蘇丹) a tademaw adada ku nabalucuan.

在馬拉卡爾所在地的上尼羅州執行聯合國維安計畫的威特(Hazel de Wet)說,馬拉卡爾的營地本來只是臨時設立,且對於當地恢復和平深具信心。

idai Malakal (馬拉卡爾) nu Ni-luo-cuo (尼羅州) mi kawaw tu kasaupu nu paykanatal a kiyaku ci Hazel de Wet (威特) sakamusa, uni pisadabek kan i Malakal (馬拉卡爾) sa u linzi kusananay a patideng sa, idaw ku nabalucuan nida a lihaday tu sananay ani dadengan.

但是,現在人們要離開營地返回家園,卻依然要面對嚴峻的挑戰。「人們來此尋求保護,所以也會希望回家時,能夠確保得到安全。」威特說

nika, aydaay a tademaw mangaly miliyas tu dabek manglay a tuluma’, ahican hakiya a taluma utiih sa katalumaan.「mikilim ku tademaw tu mami sebeng, sisa anu taluma sa ancin tu maka tukuh i taluma sa」saan sa ci Wi-te’( 威特).

上尼羅州的官員阿蒙(Peter Aban Amon)表示,他們歡迎民眾回到馬拉卡爾的家中:「馬拉卡爾地方政府管理得很不錯,市政機制都在穩定運作。」阿蒙還說,過去兩年已看見人口有所成長。

pabaway a Ni-luo-cuo (上尼羅州) a talakaway a tapan ci Peter Aban Amon (阿蒙) sakamusa, manamuh cinida katalumaan i Ma-la-kal (馬拉卡爾) a luma’sa; "sakapahay nu sifu mikuwan tu Malakal (馬拉卡爾), kapah kuni pikawawan ayda sa." sakamu sa ci A-mun (阿蒙), nanu naayw a mihcaan haymaw satu a mucalak ku tademaw saan.

相較於地方政府的聲明,大多數人們還是比較相信聯合國的營區能提供足夠的安全保障。營區的市場非常熱鬧,市中心的市集卻很蕭條;從河中捕獲的鮮魚也是直接送到營區,而不是城市裡。

sakamusa ku niyadu'ay a cenhu, nu katuuday palu tadengan tu nukamuwaw nu lekec nu kanatal a nakamuwan. cinlawsaku nui dabekaya a tademaw, nui tebanay nu iciba inai ku taydaay, numaka i sawawcay anika salilan tu buting patayda han i niyadu’nuni kasidabekan, caay sipataydai tukay.

馬拉卡爾一直是政府軍與叛軍的交戰地,而且在數次衝突中已幾乎完全被毀。

Malakal (馬拉卡爾) nu sifuwan atu numi beliahy u saka lepacawan a kakitidaan , kinapina a malpacaw mahamin a malekip maluyuh a malawpes.

居民帕庫安(Simon Pakuang),2017年5月去尋找自己的房子時,很開心看到它沒有被毀,但裡面卻住著其他人那些鳩佔鵲巢的人問帕庫安,是不是打算搬回來住嗎?沒想到帕庫安拒絕,反而要求那些人好好打理房子,直到他認為時局夠安全以恢復昔日常生活,他才會搬回家。

nusi lumaay ci Simon Pakuang (帕庫安), nu muenengay tu naluma'an nida palitasaan tuci Simon Pakuang (帕庫安), idaw haw ku sausi numisa a mangalay a taluma’sa, patubeli hanni Simon Pakuang (帕庫安) acaay hannida, miyukiw aca cinida tunu heniayn sakapah hantu ku luma' numaku misilud hannida, anu caay tu kalpacaw atu ni kakapah tu nu sakaudip kya idawya kaku a manglay malimad taluma sa.[2]

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]