Morocco

makayzaay i Wikipitiya
跳至導覽 跳至搜尋

Morocco (摩洛哥)

Flag of Morocco.svg
u hata nu Morocco (摩洛哥)

u Morocco sa i labu nu Africa (非洲), itiza i 32 00 N, 5 00 W

u ahebal nu lala' mapulung sa 446,550 km2.

u ahebal nu lala'ay sa 446,300 km2, u ahebal nu nanumay sa 250 km2.

hamin nu tademaw sa 33,655,786.

kakalukan umah sa 67.50%, kilakilangan umah sa 11.50%, zumaay henay umah sa 21%.

tapang tusu nu kanatal (首都)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

u tapang tusu nu kanatal sa u Rabat (拉巴特).

kakingingan nu kanatal demiad (國家紀念日)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakinging nu kanatal demiad sa 7 bulad 30 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

ayza sa ci Mohammed VI of Morocco u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統), micakat a demiad sa i 1999 a mihca 6 bulad 23 demiad.

民族主義VS.巴勒斯坦人 摩洛哥國王的爭奪[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

mingcu cuiy  Palesetan a tademaw Morocco kuowan nu maaalaw

從摩洛哥內部情勢來看,穆罕默德六世同意跟以色列關係正常化,認定人民對西撒哈拉的民族主義熱情,會超越對巴勒斯坦人的支持力度。

namaka Morocco a kawaw amiadih, mi hang ci Muhammad (Muo-han-muo-de 穆罕默德) saka enem a sa mi hang tu Israel (Yi-se-lei 以色列) masasungay sa, mihang tu tademawan nutipanay a Sahara (Si-sa-ha-la 西撒哈拉) a binacadan nu balucu', miki kaka tu Palestine (巴勒斯坦) a tademaw nuni alekalan.

摩洛哥人民都支持巴勒斯坦人的權利,摩洛哥跟併吞東耶路撒冷的以色列謀和,當然會引發部分人民的憤怒,並傷害國王在保守派穆斯林心中「信仰捍衛者」的形象。然而,獲得美國承認摩洛哥對西撒哈拉的主權,似乎勝過所有這一切。

Morocco tademaw palekal tu Palestine (Pa-le-se-tan 巴勒斯坦) a tademaw nu kawaw, Morocco atu mialaway tu walian Jerusalem (Ye-lu-sa-len 耶路撒冷) a Israel (Yi-se-lei 以色列) masasungaay, alaci kalingesan nu duma a tademawan, miadada tu balucu' nu kuowan itida imasilutay a Muslim (Mu-se-lin 穆斯林) nu balucu' "midiputay tu singciw (信仰捍衛者)" a wayway. sisa makaala ku nuheni tu nu Amilika (美國) palu tadengaay nu Morocco atu nutipanay a Sahara (Si-sa-ha-la 西撒哈拉) a kakuwawnan, malahica kyahaw ku hatidaay a kawaw.

摩洛哥外長波利塔(Nasser Bourita)在宣布政府的這項決定時就警告說,「任何批評這項協議的人,就是反對摩洛哥對西部撒哈拉的主權。」

Morocco mamikuwan tu palcabay ci Nasser Bourita sakamusa tu cen-hu namihang tu tinakawawan umipatuduaytu sa, "anucima kina mi palulcusay tina kawawan a tademaw, u mibabelihay tu Morocco misuayaw tu nutipanay a Sahara (Si-sa-ha-la 西撒哈拉) a kawaw sa."

摩洛哥和以色列雖然沒有正式外交關係,兩國在軍事和情報方面早已密切合作。而美國為此改變數十年來對西撒哈拉的立場,才是摩洛哥意外的重大收穫。

Morocco atu Israel (Yi-se-lei 以色列) amica kuni kacaay kalecabay kunuheni, nina tusaay a kanatal u hitay atu kawaw nu masasu kapahy tu kunuheni, kapah tu kuni kalecabayan nuheni. Amilika (美國) masumad tu pina a mihcaan misuayaw tu nutipanay a Sahara (Si-sa-ha-la 西撒哈拉) a nikalecabayan, u Morocco nu saka tawidan nu saka datengan.[1]

Morocco (Mo-Luo-Ke (摩洛哥) likisi 摩洛哥歷史[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

距今40萬年前便有古人類在摩洛哥活動。考古發現證明這裡很早就有人居住了。最早在這裡定居的柏柏爾人的來歷已無以考證。

micapitu ayda tu sepatay a bataan a mang idaw kunu mukasiay a Morocco a tademaw misaculilculi tu. saan kumikinkiway a tademaw nanu tawya tu ku tademaw idaw tu kumuenengan. satabalay nu itidaay a mueneng u Puo-Puo-El (柏柏爾) a tademaw tada matenes tu caay tu kakatinengi a misilut.

7世紀時,阿拉伯人到來,並在8世紀建立王國。中世紀時期在這裡統治的朝代有些是柏柏爾人,有些是阿拉伯人。中國古籍中有關摩洛哥的較早記載,有宋人趙汝適《諸蕃志》「默伽獵國」。

pitu a seci, Arabian (A-La-Puo a tademaw 阿拉伯人) iniw tu, itini i walu a se-ci patidengtu tu wankuo. teban nu seci itini mikuwawnay a tademaw idaw tu ku Puo-puo-e (柏柏爾) a tademaw, idaw ku Arabian (A-La-Puo a tademaw 阿拉伯人). nu layak nu mukasi a cudad idaw tu ku Morocco numatabalay ani sulitan, idaw ku Sun a tademaw ci Caw-zu-se (趙汝適)《cufanse諸蕃志》"Muo-cia-lai kanatal (默伽獵國)".

從15世紀開始,摩洛哥受到多個西方國家的入侵。20世紀初期的摩洛哥危機是導致第一次世界大戰的重要原因之一。1912年3月,法國占領摩洛哥。1956年3月,獲得獨立。

namaka sabaw tu lima a se-ci malinga tu, Morocco debungan nu pina a nutipanay nukanatal. tusa a bataan a se-ci mahkamalinga tu Morocco misatadasay nuni kalepacawan nu angnganan nu kitakit. cacay a malebut siwaw a lasubu cacay a bataan idaw ku tusa a mihcaan tulu a bulad, mialaw ku France tu Morocco. cacay a malebut siwaw a lasubu lima a bataan idaw ku enem a mihacaan tulu a bulad misiteked tu kunuheni.

現今摩洛哥阿拉維王朝是在17世紀開始的,1957年,摩洛哥蘇丹穆罕默德五世宣布改稱國王,摩洛哥蘇丹國改制為摩洛哥王國。實行君主立憲制,但君主較內閣和國會擁有相當大的權力,所以是二元君主制。

aydaay a Morocco A-La-Wye (阿拉維) wancaw u i sabaw pitu a se-ci a malingatu, cacay a malebut siwaw a lasubu lima a bataan idaw ku pitu a mihcaan, Morocco Sultan Muhammad lima a se mihapu misumad tu kuowan sa. mikilul tu cuncu lisin a kawaw, masasedsed ku cun-cu naike atu kuohun malecad ku tabaki nuheni amikuwan, sisa u sakatusa a cun-cu-ce han.[2]

sakaudip (經濟)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Morocco pakay kankanngan tu buting a kawaw摩洛哥魚罐頭產業

摩洛哥最主要的經濟部門是旅遊業、漁業和磷酸礦的出口,磷酸鹽儲量1100億噸,占世界首位。農業與牧業也比較重要,但受氣候影響比較大。

Morocco anganganan nu sakaudip u aidangan, mibutingay atu linsun-kun a sakatahelan misiwbay, unisupedan tu linsun-en cacay a malebut cacay a lasubu a walwalen a dun’, sakakaay nu kitakit. sakaliwmah atu papahabayan u anganganan tu, nika malalid nu demiad mahecay tu kiya.

摩洛哥在許多方面依靠外來資助,法國是其第二大援助國,西班牙是其第一大援助國。國民經濟發展緩慢。2010年摩洛哥國內生產總值為917億美元,人均2,839美元。經濟增長率3.2%,通貨膨脹率則為1.4%。

Morocco yadah ku mipadangay tunuheniyan, Fa-Kuo (法國) saka tusa mamipadang a kanatal, u Si-Pan-Ya (西班牙) ku satabakiay ampadanay a kanatal.[3]

lalangaw (文化)[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

mahamaw ku sakaudip nu binawlan. tusa a malebut cacay a bataan a mihcaan Morocco sakasilacul nu kanatal nu pulung nu saka tahekal han siwaw a lasubu cacay a bataan idaw ku pitu a walwalen nu Amilika a kalisiw, sakaudip nu tademaw tusa a malebut walu a lasubu tulu a bataan idaw ku siwaw anu Amilika a kalisiw. macunus ku sakaudip tulu a tin nu tusa a kilac, sakayadah sa cacay a tin nu sepat a kilac.

阿拉伯語為國語,不過柏柏語和法語也是受到承認的官方語言,伊斯蘭教為國教。

Arabic (A-La-Puo a kamu 阿拉伯語) u tada kamu nuheni, nika u Puo-Puo (柏柏) a kamuatu atu France (Fa-Kuo 法國) a kamu palu tatengan tu ku sakakaay tu nakamuwaw nuheni, Yi-Se-Lan-Ciyaw (伊斯蘭教) u tada kiwkay nuheni.

1993年8月落成的哈桑二世清真寺,坐落在卡薩布蘭卡的大西洋海濱,通體使用白色大理石砌成,宣禮塔高達200米,是僅次於麥加清真寺和埃及的阿茲哈爾清真寺的世界第三大清真寺,設備之先進在伊斯蘭世界首屈一指。

cacay a malebut siwaw a lasubu siwaw a bataan idaw ku tulu a mihcaan walu a bulad napatideng tu Hasan e’se Cin-Cen-Se (清真寺), u eneng i Ka-Sa-Pu-Lan-Ka (卡薩布蘭卡) nu saetipyu a bayu (大西洋海濱), u sanglacay a talise ku sangan’, upapaypayan tusa a lasubu a lawat ku talakaw, mikilul tu May-Ciya-Cing-Cen-Se (麥加清真寺) aatu Ay-Ci (埃及) nu A-Ce-Ha-El-Cing-Cen-Se (阿茲哈爾清真寺) nu sakatulu nu tabakiay a kitakit nu Cing-Cen-Se (清真寺), kapah kuyu labu itini nu E-se-lan a kitakitan u taludu’ku sapatahekal.[4]

maaalaw tu lala領土爭議[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

摩洛哥目前仍控制著西撒哈拉地區80%的土地。

Morocco mimedmed tu nutipanay a Sahara a niyadu tu walu a kilac nu lala'.

自從摩洛哥於1956年獨立以及國王穆罕默德五世去世後,國王哈桑二世宣稱大量的領土主張。除了在與西班牙進行了伊夫尼戰爭(the Ifni War)後獲得了塔爾法亞地帶(Tarfaya Strip)之外,對休達與梅利利亞以及撒哈拉地區也有大量的領土主張。

namakayda i Morocco tu cacay a malebut siswaw a lasubu lima a bataan idaw ku enem a mihcaan nami siteked satu atu kuowan ci Muhammad lima a se namapatay satu, kuowan ci Ha-sang (哈桑) ese mihapu tu yadahay a lala' sa. tuni kalepacawan nu Spain ayda nu Yi-Fu-Ni (伊夫尼the Ifni War)maalaw tu nuheni ku Ta-El-Fa-Ya (塔爾法亞) a lala' (塔爾法亞地帶Tarfaya Strip), manglay henay tu Siw-Ta (休達) atu Mye-Li-Li-Ya (梅利利亞) atu Sahara (Sa-Ha-La 撒哈拉) aniyadu idaw kuyu anup nuhini a mangalay tiya niyadu'an。

1963年阿爾及利亞獨立戰爭爆發,摩洛哥攻占了阿爾及利亞西部的廷杜夫和貝沙爾,並聲稱其為摩洛哥領土。衝突在一個月的戰爭及上百的傷亡的同時僵持不下。

cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan idaw ku tulu a mihcaan Algeria siteked sa alaw malepacaw, Morocco madebung tu ku Algeria nutipan a Tin-Du-Fu (廷杜夫) atu Pai-Sa-El (貝沙爾), tunika sasuadaan itini i nu cacayan a bulad anikalepacawan anu pinatu a lasubu kuyu mapatay a katukuh ayda caayhenay kasasulul.

在非殖民化時期的初級階段,摩洛哥的政客,尤其是摩洛哥獨立黨的一些成員,例如Allal al-Fassi,在摩洛哥獨立後的幾年裡主張要求更廣闊的領土。蘇丹不支持這意見。

caay henay pikuwan tulingatu sa, idaw ku Morocco a tademaw, micidekay nu misitekeday a tademaw, ci Allal al-Fassi, Mo-Luo-Ke 摩洛哥) nuni pisitekedan nu pina a mihcaan miyukiw tu anup nu ngalay tu lala'. u Sudan caay kangalay misulul tu nakamuwan nida.

Al-Fassi的野心在1960年代依然獲得了相當一部分人的支持,直到1969年,摩洛哥才承認早已在1960年就獨立的茅利塔尼亞政權。在敵對的幾年裡,茅利塔尼亞一直譴責摩洛哥參與恐怖襲擊,入侵領土;而在1970年代中期,衝突又在西撒哈拉問題上展開。

nabalucuan nida ci Al-Fassi itini I cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan a mihcaan katuud kumi sululay tu kawaw nida, katukuh tu cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan idaw ku siwaw a mihcaan, Morocco palu tatengan tunika cacay a malebut siwaw a lasubu enem a bataan a mihcaan misiteked ku Mauritania. itini i nikasasuad’an, Mauritania maynah tu Morocco miliheda tu saka balihenawan a nu kalepacawan , atu midebung mialaw tu lala', itini i cacay a malebut siwaw a lasubu pitu a bataan nu mihcaan , masasulaecus tu atu nutipanay a Sahara.

儘管摩洛哥政府依然堅稱西撒哈拉和其北部的西班牙飛地:休達與梅利利亞為其領土,但是大摩洛哥的領土主張在1960年代後期已經被摩洛哥主流所放棄。代表撒拉威阿拉伯民主共和國的波利薩里奧陣線則獲得了非盟的席位。

pacici ku Moroccoa sifu tu nutipanay a Sahara atu amisan nu Spain mibahel tiya lalaan, Siw-ta (休達) atu Mye-li-li-ya (梅利利亞) u tadalala nuyam sa, nika tabakiya a Morocco a lala misaayaw itini i cacaya a malebut siwaw a lasubu enem a bataan a mihcaan maalestunu Morocco nusi tangahay a tademawan, numi tayhiwan nu Sa-la-wi-a-la-puo (撒拉威阿拉伯) nu micu a kapulungan a kanatal atu Puo-li-sa’-li-aw’(波利薩里奧) sakalecad macumudtu fa-mun a tademaw. [5]

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]